Hạnh phúc tìm sai chỗ, hạnh phúc sao được?
Hạnh
phúc tìm sai chỗ,
hạnh phúc sao được?
Trong chúng ta, ai cũng muốn hạnh phúc
Người trẻ học hành vất vả để mong có sự nghiệp. Người đi làm cố gắng kiếm tiền để có cuộc sống ổn định hơn. Người lớn tuổi mong có sức khỏe và gia đình êm ấm. Dù khác nhau về nghề nghiệp, hoàn cảnh, tôn giáo hay quan điểm sống, tất cả chúng ta đều đang đi tìm một điều giống nhau: hạnh phúc.
Thế nhưng, có một điều đáng
suy nghĩ là con người càng có nhiều phương tiện để sống sung túc thì dường như
không phải ai cũng cảm thấy hạnh phúc hơn.
Chúng ta thường nghĩ rằng
hạnh phúc nằm ở tiền bạc, danh vọng, quyền lực, sắc đẹp hay thành công. Nhưng
cuộc sống thực tế lại cho thấy những điều ấy chưa chắc đã đủ.
Lịch sử hiện đại có
không ít những trường hợp khiến người ta phải suy nghĩ. Marilyn Monroe là một
trong những minh tinh nổi tiếng và được ngưỡng mộ nhất thế giới. Robin Williams
là nghệ sĩ tài năng đã mang tiếng cười đến cho hàng triệu người. Ernest
Hemingway là nhà văn lừng danh được trao giải Nobel Văn học. Adolf Merckle là một
tỷ phú sở hữu một khối tài sản khổng lồ. Họ có những điều mà biết bao người mơ ước:
tiền bạc, danh tiếng, tài năng và sự thành công. Thế nhưng cuối cùng họ vẫn
không tìm được đủ ý nghĩa và bình an để tiếp tục cuộc sống. Bạn hãy thử nghĩ
xem: tại sao họ lại tự vẫn?
Những câu chuyện ấy
không chứng minh rằng tiền bạc hay thành công là vô giá trị. Chúng chỉ cho thấy
rằng tiền bạc và thành công không phải là tất cả. Chúng có thể làm cuộc sống tiện
nghi hơn, nhưng không nhất thiết làm cho tâm hồn thanh thản hơn. Chúng có thể
giúp ta đạt được nhiều thứ, nhưng không thể trả lời những câu hỏi sâu xa nhất của
đời người: Tôi sống để làm gì? Điều gì thật sự có ý nghĩa? Điều gì khiến cuộc đời
đáng sống?
Có lẽ vì thế mà từ ngàn
xưa, các bậc hiền triết Đông Tây, các tôn giáo lớn và những người từng trải đều
gặp nhau ở một điểm: hạnh phúc không nằm chủ yếu ở những gì ta sở hữu, mà ở
cách ta sống và con người mà ta trở thành.
Người ta có thể sống
trong một căn nhà nhỏ nhưng lòng đầy bình an. Người ta có thể không nổi tiếng
nhưng được mọi người yêu quý và kính trọng. Người ta có thể không giàu có nhưng
mỗi ngày thức dậy đều cảm thấy cuộc đời mình có ý nghĩa.
Có một câu chuyện ngụ
ngôn dân gian nổi tiếng được lưu truyền qua nhiều nền văn hóa, thường có tựa đề
«Chiếc áo của người hạnh phúc» (The
Happy Man’s Shirt, hoặc The King and the Shirt, hoặc The
Luck-bringing Shirt), minh họa cho sự việc trên (*).
(*) Xin xem đầy đủ câu
chuyện ở phần phụ lục bên dưới.
Đức Phật nói đến sự
buông bỏ tham ái để giải thoát khỏi khổ đau. Các triết gia Khắc Kỷ dạy con người
làm chủ bản thân hơn là cố kiểm soát hoàn cảnh. Đức Giêsu, trong bài giảng về
Tám Mối Phúc, lại chỉ ra một con đường khác thường nhưng đầy sức thuyết phục: hạnh
phúc thuộc về những người khiêm nhường, biết yêu thương, biết cảm thông, biết sống
vì công lý, biết xây dựng hòa bình và biết vượt lên trên cái tôi ích kỷ của
mình.
Thoạt nghe, điều đó có vẻ
nghịch lý. Nhưng khi nhìn lại những người thực sự đem lại cho chúng ta sự kính
phục và cảm mến, ta sẽ thấy đó thường là những người biết sống vì người khác.
Có thể họ không giàu nhất, không nổi tiếng nhất, nhưng họ để lại dấu ấn đẹp nhất
trong lòng người chung quanh.
Một người mẹ âm thầm hy
sinh cho con cái. Một người thầy tận tụy với học trò. Một người bác sĩ hết lòng
với bệnh nhân. Một người bình thường luôn sống trung thực, tử tế và biết quan
tâm đến người khác. Những con người ấy có thể không xuất hiện trên truyền hình
hay mạng xã hội, nhưng họ thường là những người hạnh phúc theo nghĩa sâu sắc nhất.
Có lẽ hạnh phúc không phải
là có thật nhiều, mà là cần thật ít để sống thanh thản. Hạnh phúc không phải là
hơn người khác, mà là trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình ngày hôm qua.
Hạnh phúc không phải là giữ cho mình thật nhiều, mà là biết cho đi điều tốt đẹp
mà mình có.
Kết luận
Khi nhìn lại cuộc đời,
có lẽ sẽ không ai hối tiếc vì mình đã yêu thương quá nhiều, đã sống tử tế quá
nhiều hay đã giúp đỡ người khác quá nhiều.
Điều người ta thường tiếc
nuối là đã quá bận rộn để kiếm sống mà quên sống, quá bận tích lũy mà quên yêu
thương, quá mải mê chạy theo thành công mà quên chăm sóc tâm hồn mình.
Sớm hay muộn, tiền bạc sẽ
ở lại. Danh vọng rồi cũng phai nhạt. Ngay cả những thành công lớn nhất cũng sẽ
thuộc về quá khứ. Nhưng lòng tốt ta đã trao đi, những con người ta đã yêu thương,
những giá trị tốt đẹp ta đã sống và những điều ý nghĩa ta đã góp phần xây dựng
sẽ còn mãi.
Vì thế, nếu hôm nay phải
đặt lại câu hỏi: «Điều gì làm tôi hạnh
phúc?», có lẽ chúng ta nên bắt đầu từ một câu hỏi khác sâu sắc hơn: «Tôi đang sống cho điều gì?»
Khi tìm được câu trả lời
đúng cho câu hỏi ấy, rất có thể ta cũng sẽ tìm được con đường dẫn đến hạnh phúc
thật sự. Không phải một hạnh phúc chóng qua dựa trên những gì ta có, mà là một
hạnh phúc bền vững được xây dựng từ con người mà ta trở thành. Và đó là thứ hạnh
phúc mà không ai có thể lấy mất khỏi chúng ta.
Nguyễn
Chính Kết
________________________
Phụ lục
Chiếc
áo của người hạnh phúc
Ngày xửa ngày xưa, có một vị vua cai trị một vương quốc
giàu có và thịnh vượng. Nhà vua có cung điện nguy nga, vàng bạc châu báu, đất
đai rộng lớn, quân đội hùng mạnh và vô số người hầu hạ. Bất cứ thứ gì nhà vua
muốn, ngài đều có thể có được. Thế nhưng, có một điều mà nhà vua không có: đó
là hạnh phúc.
Mặc dù sống giữa nhung lụa, nhà vua lúc nào cũng cảm
thấy buồn bã, bất an và không thỏa mãn. Ngài thường tự hỏi tại sao mình có tất
cả mà vẫn không cảm thấy vui sướng như những người bình thường khác.
Nhà vua triệu tập các ngự y, các học giả và những người
thông thái nhất trong vương quốc để tìm cách chữa trị nỗi buồn của mình. Nhưng
không ai đưa ra được một giải pháp khiến ngài hài lòng.
Cuối cùng, một vị hiền triết đến gặp nhà vua và thưa:
— Tâu bệ hạ, có lẽ thần biết cách giúp bệ hạ tìm lại
hạnh phúc. Bệ hạ hãy tìm cho được một người thật sự hạnh phúc. Sau đó, xin hãy
mặc chiếc áo của người ấy. Khi bệ hạ mặc chiếc áo đó, bệ hạ sẽ tìm thấy điều mà
mình đang tìm kiếm.
Nhà vua nghe xong, vô cùng mừng rỡ. Ngài lập tức sai
các quan đại thần và sứ giả đi khắp vương quốc, tìm cho được người hạnh phúc
nhất để xin hoặc mua lại chiếc áo của người ấy, bất kể phải trả giá bao nhiêu.
Cuộc tìm kiếm người
hạnh phúc nhất
Các sứ giả bắt đầu hành trình. Họ tìm đến những thương
gia giàu có, những địa chủ sở hữu hàng ngàn mẫu đất, những người có địa vị cao
sang và cả những người nổi tiếng được nhiều người kính trọng. Nhưng khi được
hỏi có thật sự hạnh phúc hay không, mỗi người đều có một nỗi lo riêng.
Một thương gia giàu có nói: «Tôi có nhiều tiền bạc, nhưng tôi luôn lo sợ việc làm ăn thất bại và tài
sản bị mất trắng. Làm sao tôi có thể hạnh phúc?»
Một người có sức khỏe tốt lại than thở: «Tôi khỏe mạnh, nhưng gia đình tôi nghèo khó.
Tôi phải làm việc quần quật mỗi ngày mà vẫn không đủ ăn. Tôi chỉ có thể hạnh
phúc nếu giàu có hơn.»
Một người khác có gia đình sung túc nói: «Tôi có tiền bạc, có nhà cửa, nhưng con cái
không nghe lời, vợ chồng thường bất hòa. Tôi chẳng có được một ngày bình yên.»
Các sứ giả tiếp tục tìm kiếm. Họ gặp người có quyền lực
nhưng sợ mất chức, người được kính trọng nhưng luôn lo lắng về danh tiếng,
người sống trong nhung lụa nhưng lại mắc bệnh tật.
Dường như ai cũng có điều gì đó khiến mình không hài
lòng.
Ngày này qua ngày khác, các sứ giả đi khắp nơi nhưng
vẫn không tìm được người nào tự nhận mình hoàn toàn hạnh phúc.
Người đàn ông nghèo
bên ngoài thành phố
Sau một thời gian dài, khi gần như tuyệt vọng và chuẩn
bị trở về tay không, một người trong đoàn sứ giả đi ngang qua một túp lều nhỏ ở
vùng quê.
Từ bên trong, anh nghe thấy tiếng một người đàn ông
đang vui vẻ hát. Người ấy vừa làm xong công việc trong ngày, vừa ăn bữa cơm đạm
bạc, vừa nói với chính mình bằng giọng đầy mãn nguyện: «Tạ ơn Trời! Hôm nay tôi đã làm việc xong, có cơm ăn no bụng, giờ có thể
nghỉ ngơi một giấc thật ngon. Tôi còn mong muốn gì hơn nữa?»
Người sứ giả dừng lại, ngạc nhiên, liền bước vào và
hỏi: «Thưa ông, ông có thật sự cảm thấy
hạnh phúc không?»
Người đàn ông nghèo mỉm cười đáp: «Tất nhiên rồi! Tôi có sức khỏe để làm việc, có thức ăn để sống, có một
chỗ để nghỉ ngơi. Tôi biết ơn những gì mình đang có. Với tôi, như thế đã là quá
đủ.»
Người sứ giả mừng rỡ như vừa tìm được kho báu. «Cuối cùng tôi cũng tìm được người mình cần!
Nhà vua của chúng tôi đang rất đau khổ và muốn tìm một người hạnh phúc nhất
trong vương quốc. Xin ông hãy cho tôi chiếc áo đang mặc. Nhà vua sẽ trả cho ông
bất cứ khoản tiền nào ông muốn!»
Người đàn ông nghèo bật cười. «Tôi rất sẵn lòng giúp nhà vua, nhưng ông hãy nhìn xem…»
Người sứ giả nhìn kỹ người đàn ông từ đầu đến chân, rồi
sững sờ. Người đàn ông ấy nghèo đến nỗi không có lấy một chiếc áo lót để mặc, thậm
chí không có một chiếc áo nào.
Người sứ giả đứng lặng người. Anh đã đi khắp nơi để tìm
chiếc áo của một người hạnh phúc nhất, nhưng cuối cùng lại tìm thấy một người
không có chiếc áo nào cả.
Bài học dành cho nhà
vua
Khi nghe các sứ giả trở về kể lại mọi chuyện, nhà vua
vô cùng ngạc nhiên. Ngài đã tưởng rằng hạnh phúc phải đi đôi với giàu có, quyền
lực và những tiện nghi xa hoa. Thế nhưng, người đàn ông nghèo khó kia lại có
được điều mà ngài, dù sở hữu cả một vương quốc, vẫn chưa tìm thấy.
Nhà vua bắt đầu suy nghĩ lại về cuộc đời mình. Có lẽ
ngài đã dành quá nhiều thời gian để lo lắng về những gì mình chưa có, đến mức
không còn biết trân trọng những gì mình đang có. Có lẽ ngài đã tìm kiếm hạnh
phúc ở những thứ bên ngoài mà quên mất cách sống bình an với chính mình.
Kể từ đó, nhà vua thay đổi cách sống, quan tâm nhiều
hơn đến thần dân và học cách trân trọng những điều giản dị.
Và câu chuyện khép lại với một nghịch lý đáng suy ngẫm:
Nhà vua có cả một vương quốc nhưng không cảm thấy hạnh
phúc; người đàn ông không có nổi chiếc áo để mặc lại cảm thấy mình đã có đủ
những gì cần thiết cho cuộc đời.
Comments
Post a Comment