Scenario 10
Scenario buổi phát thanh thứ 10
của Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại
Mở đầu
NCK: Kính
thưa Quý thính giả, Đây là Tiếng Nói Giáo dân, do Phong trào Giáo dân Việt Nam
Hải Ngoại thực hiện. Tiếng Nói Giáo dân rất hân hạnh được đến với thính giả lần
thứ 10 trên làn sóng này. (nhạc 2 giây)
Kính thưa quí thính
giả, tôi là NCK, đại diện cho Cơ Quan Truyền Thông của Phong Trào Giáo Dân Việt
Nam Hải Ngoại, kính gửi lời chào thân thương đến quí thính giả của Đài.
Kính
thưa quý thính giả, chương trình của các phát thanh gồm có: Phần tin tức trong Giáo Hội, kế đó là Phần Hướng
Đi của Phong trào và cuối cùng là Phần Tâm linh.
Phần
Hướng Đi của Phong trào do Kỹ sư Đỗ Như Điện thực hiện. Hôm nay, ông sẽ trình
bày phần thứ sáu về Tông huấn “Người Kitô hữu Giáo dân” do Thánh Giáo Hoàng
Gioan-Phaolô II ban hành. Kế đó là phần đàm thoại đào sâu về Tông Huấn
Tiếp
theo là Phần Tâm linh, do Tiến sĩ Phan Quang Trọng thực hiện, tuần này đặc biệt
chia sẻ về bài Tin Mừng Mt 22:15-21 của
Thánh lễ Chúa nhật thứ 28 Thường niên, được cử hành vào Chúa nhật 11/10/2026
nói về chuyện “Nộp thuế cho Xêda” là một trong cách người Pharisêu gài bẫy Chúa
Giêsu. Kế đó là phần đàm thoại về giáo huấn của Bài Tin Mừng nhằm áp dụng vào đời
sống thực tế
Để mở
đầu chương trình, kính mời Quý thính giả theo dõi phần Tin tức Giáo Hội trong
tuần qua. Phần này sẽ do Tiến sĩ Phan Quang Trọng và chị Đinh Ngọc Tuyết thực
hiện. Xin mời anh Trọng và chị Tuyết.
A. Phần
Tin Giáo Hội
PQT: Kính thưa quý thính giả, kính mời Quí Vị theo dõi những tin đáng
chú ý trong Giáo Hội Công giáo tuần qua.
Tuyết: Mở đầu
phần tin Giáo hội tuần này là thông tin liên quan đến sức khỏe của Đức Giáo
hoàng Lêô XIV. Vatican cho biết ngài sẽ nhập Bệnh viện Gemelli vào ngày 13
tháng 10 để phẫu thuật loại bỏ một nốt nhỏ khu trú ở phổi được phát hiện trong
một cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ. Thời gian điều trị dự kiến khoảng một tuần.
Vatican cũng lưu ý rằng hiện chưa có cơ sở để kết luận đây là khối u ung thư.
Trước khi nhập viện, Đức Giáo hoàng vẫn tiếp tục các hoạt động và các cuộc tiếp
kiến theo chương trình.
PQT: Trong khi đó, tại Vatican, hội nghị quốc tế về gia đình với chủ
đề “Mười năm sau Amoris Laetitia” vẫn tiếp tục diễn ra từ ngày 7 đến ngày 14
tháng 10. Hội nghị quy tụ các vị lãnh đạo Giáo hội Đông phương, các chủ tịch
Hội đồng Giám mục, nhiều gia đình và các chuyên gia mục vụ. Do Đức Giáo hoàng
vắng mặt vì điều trị, Hồng y Luis Antonio Tagle sẽ chủ sự Thánh lễ bế mạc. Báo
cáo tổng hợp của hội nghị cũng được hoãn công bố để Đức Giáo hoàng có thể trực
tiếp lắng nghe và phản hồi sau khi xuất viện.
Tuyết: Liên quan đến giáo huấn xã hội của Giáo hội, trong buổi giáo lý
ngày 7 tháng 10, Đức Lêô XIV đã giải thích Hiến chế Gaudium et Spes, nhấn mạnh rằng người Kitô hữu
không thể thờ ơ trước những hình thức áp bức, bóc lột hay các cơ cấu gây bất
công trong xã hội. Đức Giáo hoàng khẳng định đức tin không chỉ dừng lại ở việc
cầu nguyện hay tuyên xưng bằng lời nói, nhưng còn phải được thể hiện qua những
hành động cụ thể nhằm xây dựng công lý, hòa bình và tình huynh đệ giữa con
người với nhau.
PQT: Tại Hoa Kỳ, Tổng Giám mục Paul Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám
mục Công giáo Hoa Kỳ, đã lên tiếng phản đối kế hoạch phát truyền hình trực tiếp
cuộc hành quyết đối với ông Nidal Hasan, người bị kết án trong vụ thảm sát tại
Fort Hood năm 2009. Ngài nhấn mạnh rằng dù tội ác của Hasan là rất nghiêm
trọng, nhưng việc biến một cuộc hành quyết thành sự kiện truyền thông công khai
là điều gây tổn hại đến phẩm giá con người và nền tảng đạo đức của xã hội.
Tuyết: Sau cùng là một tin vui đối
với cộng đồng Công giáo gốc Việt tại Hoa Kỳ. Đức cha Micae Phạm Minh Cường, tên
tiếng Anh là Michael M. Phạm, Giám mục giáo phận San Diego, đã được đề cử vào vị
trí Chủ tịch Ủy ban Đa dạng Văn hóa trong Giáo hội thuộc Hội đồng Giám mục Hoa
Kỳ. Cuộc bầu cử chính thức sẽ diễn ra vào tháng 11 tới tại Baltimore. Dù đây mới
chỉ là giai đoạn đề cử, sự hiện diện của một vị giám mục gốc Việt trong danh
sách ứng viên lãnh đạo cấp quốc gia đã cho thấy những đóng góp ngày càng tích cực
của cộng đồng Công giáo Việt Nam đối với đời sống Giáo hội tại Hoa Kỳ.
PQT: Kính thưa Quí Vị, Đó là những tin đáng chú ý của Giáo hội trong
tuần qua. Xin cảm ơn quý vị đã theo dõi.
B. Phần Hướng
Đi
NCK: Kính thưa Quý thính giả, Tiếp theo chương trình là
phần Hướng Đi của Phong trào, trình bày về linh đạo hay đường hướng sống đạo của
Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại. Phần này do Kỹ sư Đỗ Như Điện là Điều hợp
viên của Phong trào. Hôm nay, ông sẽ tiếp tục trình bày Phần thứ sáu của Tông
Huấn Người Tín Hữu Giáo dân, do Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II ban hành.
Xin mời Kỹ sư Đỗ Như Điện.
BÀI 6: CHƯƠNG III – THẦY ĐÃ SAI CHÚNG CON RA ĐI VÀ MANG LẠI
HOA TRÁI - MẦU NHIỆM HIỆP THÔNG
Kính chào quý thính giả.
Mời quý thính giả nghe tiếp những tư tưởng chúng tôi đã trình bày trong 5 bài
trước. Hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu Chương III, chương có tiêu đề: THẦY ĐÃ SAI CHÚNG CON
RA ĐI VÀ MANG LẠI HOA TRÁI - MẦU NHIỆM HIỆP THÔNG. Chương nói về Hội Thánh như là mầu nhiệm hiệp thông.
Tông Huấn dạy rằng Hội
Thánh không phải trước hết là một tổ chức, một cơ cấu, mà là một mầu nhiệm hiệp
thông. Mầu nhiệm ấy bắt nguồn từ chính Ba Ngôi Thiên Chúa: Chúa Cha, Chúa Con
và Chúa Thánh Thần hiệp thông với nhau, và muốn cho con người được hiệp thông
vào đời sống ấy. Vì vậy, Hội Thánh là dấu chỉ và là khí cụ của sự hiệp thông giữa
Thiên Chúa và loài người, và giữa loài người với nhau.
Sự hiệp thông này được
thể hiện cụ thể ở nhiều cấp độ.
Cấp độ đầu tiên là giáo
phận. Giáo phận là Hội Thánh địa phương
qui tụ chung quanh vị Giám Mục. Người giáo dân thuộc về giáo phận, cùng chia sẻ
trách nhiệm với Giám Mục.
Cấp độ gần gũi nhất là
giáo xứ. Tông Huấn gọi giáo xứ là “gia đình của
Thiên Chúa, là nơi anh em sống thân tình và ấm cúng”. Giáo xứ là nơi Lời Chúa
được loan báo, Thánh Thể được cử hành, tình bác ái được thực thi. Dù thời nay
có nhiều đoàn thể, phong trào, nhưng giáo xứ vẫn là nơi không thể thay thế để sống
đức tin cách cụ thể. Tuy nhiên, giáo xứ không được khép kín, mà phải mở ra với
giáo phận và với Hội Thánh hoàn vũ.
Cấp độ thứ ba là các cộng
đoàn nhỏ, các đoàn thể, các phong trào tông đồ.
Sau Công Đồng Vaticanô II, Chúa Thánh Thần đã làm trổ sinh rất nhiều đoàn thể mới,
từ Legio Mariae, Cursillo, tới các phong trào gia đình, giới trẻ. Phong Trào Giáo Dân của chúng ta. Tông Huấn nhìn nhận đây là một ân huệ lớn. Nhưng để biết một
đoàn thể có thực sự do Chúa Thánh Thần tác động hay không, Tông Huấn đưa ra 5
tiêu chuẩn để phân định: một là đặt ưu tiên cho ơn gọi nên thánh; hai là có
trách nhiệm loan báo Tin Mừng; ba là có chứng tá về sự hiệp thông vững chắc với
Đức Giáo Hoàng và Giám Mục; bốn là nhìn nhận và tôn trọng các đặc sủng khác
trong Hội Thánh; và năm là dấn thân hiện diện trong xã hội để phục vụ con người.
Chương III cũng nói tới
vai trò của các mục tử. Sự hiệp thông không có nghĩa là mọi người đều làm như
nhau. Trong Hội Thánh hiệp thông, có sự khác biệt về chức năng: giáo sĩ, tu sĩ
và giáo dân, mỗi người một ơn gọi, nhưng bổ túc cho nhau. Giáo sĩ không thể làm
thay công việc của giáo dân ngoài đời, và giáo dân cũng không thể tự mình làm
những việc thuộc chức thánh. Hiệp thông là cùng nhau, mỗi người theo ơn của
mình, xây dựng một thân thể.
Tóm lại, chương này cho
chúng ta một cái nhìn rất ấm áp: Đạo không phải là đi một mình. Chúng ta được
trồng chung trong một vườn, được vun xới chung trong một gia đình là Hội Thánh của Chúa.
Kính mời quý vị đón nghe
bài thứ bảy, chúng ta sẽ tìm hiểu Chương IV về trách nhiệm của người giáo dân
trong chính Hội Thánh.
o0o
NCK: Tiếp theo đây là mục khai triển tư tưởng của Tông Huấn Người
Kitô hữu Giáo dân của Đức Gioan-Phaolô II mà Kỹ sư Đỗ Như Điện vừa trình bày, để
giúp người giáo dân hiểu và áp dụng thực tế vào đời sống. Mục này do Tiến sĩ
Phan Quang Trọng thực hiện. Xin mời anh Trọng.
PQT: Kính thưa quý thính
giả, Khi nói đến Hội Thánh, nhiều người thường nghĩ ngay đến một cơ cấu tổ
chức, những luật lệ, những sinh hoạt hay những công trình vật chất. Nhưng Tông
Huấn nhắc chúng ta rằng: trước khi là một tổ chức, Hội Thánh là một mầu nhiệm
hiệp thông. Điều đó có nghĩa là Hội Thánh được sinh ra từ chính đời sống của Ba
Ngôi Thiên Chúa, nơi có tình yêu, sự trao ban và sự kết hợp tuyệt vời giữa Chúa
Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.
Nói cách khác, Kitô giáo không phải trước hết là một tôn
giáo của những cá nhân đứng riêng lẻ trước Thiên Chúa. Thiên Chúa không cứu
từng người như những hòn đảo cô độc. Ngài quy tụ chúng ta thành một gia đình,
một dân tộc, một cộng đoàn yêu thương. Con người hôm nay tuy sống giữa thế giới
kết nối rất nhanh bằng điện thoại và internet, nhưng lại dễ rơi vào cô đơn,
chia rẽ và khép kín. Chính vì thế, sứ điệp về sự hiệp thông của Hội Thánh lại
càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.
Tông Huấn cho thấy sự hiệp thông ấy được thể hiện trước hết
trong giáo phận, là Hội Thánh địa phương quy tụ quanh vị Giám mục. Đây không
chỉ là một đơn vị hành chính, nhưng là dấu chỉ rằng mọi tín hữu cùng chia sẻ
một đức tin, một sứ mạng và một trách nhiệm chung. Không ai chỉ là người đứng
ngoài quan sát; mỗi người đều có phần của mình trong đời sống Hội Thánh.
Gần gũi hơn nữa là giáo xứ. Giáo xứ được gọi là gia đình
của Thiên Chúa. Nơi đó, người ta không chỉ đến để tham dự Thánh lễ rồi ra về,
nhưng còn để gặp gỡ nhau, nâng đỡ nhau và học cách sống tình huynh đệ. Một giáo
xứ sống động không phải là giáo xứ có nhiều hoạt động nhất, nhưng là nơi mà
người ta cảm nhận được mình được đón nhận, được yêu thương và có trách nhiệm
đối với người khác.
Bên cạnh đó còn có các hội đoàn, các cộng đoàn và các phong
trào tông đồ. Chúa Thánh Thần vẫn không ngừng làm phát sinh những đặc sủng mới
trong Hội Thánh. Tuy nhiên, Tông Huấn nhắc nhở rằng mọi đặc sủng đều phải quy
hướng về sự thánh thiện, về việc loan báo Tin Mừng và về sự hiệp nhất với Hội
Thánh. Một đoàn thể chỉ thực sự tốt đẹp khi giúp con người đến gần Chúa hơn và
đến gần nhau hơn, chứ không phải tạo ra những nhóm khép kín hay những chia rẽ
mới.
Điều đáng suy nghĩ là hiệp thông không có nghĩa là mọi
người đều giống nhau. Trong một dàn nhạc, mỗi nhạc cụ có âm thanh riêng; chính
sự khác biệt ấy tạo nên bản hòa tấu. Trong Hội Thánh cũng vậy, giáo sĩ, tu sĩ
và giáo dân có những vai trò khác nhau, nhưng đều cần thiết. Khi mỗi người
trung thành với ơn gọi của mình và biết cộng tác với người khác, Hội Thánh trở
thành một thân thể sống động của Đức Kitô.
Có lẽ câu hỏi quan trọng dành cho mỗi chúng ta hôm nay là:
tôi đang góp phần xây dựng sự hiệp thông hay đang vô tình làm tổn thương nó?
Một lời nói thiếu bác ái, một thái độ ganh tỵ, một sự thờ ơ trước nhu cầu của
người khác đều có thể làm suy yếu sự hiệp thông. Ngược lại, một nụ cười, một
lời cảm thông, một việc phục vụ âm thầm lại có thể làm cho Hội Thánh trở thành
mái ấm đúng nghĩa.
Và như thế, chúng ta hiểu rằng sống đạo không phải là bước
đi một mình. Chúng ta được Thiên Chúa quy tụ vào cùng một gia đình, cùng một
thân thể, cùng một sứ mạng. Càng sống hiệp thông với Thiên Chúa, chúng ta càng
biết hiệp thông với anh chị em mình. Đó chính là vẻ đẹp sâu xa của Hội Thánh,
mầu nhiệm hiệp thông mà Chúa muốn trao ban cho nhân loại hôm nay.
o0o
PQT: Kính thưa quý thính giả, Trong hành
trình tìm hiểu Tông Huấn về ơn gọi và sứ mạng của người giáo dân, hôm nay chúng
ta cùng dừng lại ở một chủ đề rất nền tảng của đời sống Kitô hữu, đó là mầu
nhiệm hiệp thông trong Hội Thánh. Qua bài chia sẻ của anh Đỗ Như Điện, chúng ta
được nhắc nhớ rằng Hội Thánh không chỉ là một tổ chức hay một cơ cấu nhân loại,
nhưng trước hết là một cộng đoàn được sinh ra từ tình yêu hiệp thông của Ba
Ngôi Thiên Chúa. Nhưng sự hiệp thông ấy có
ý nghĩa gì đối với người tín hữu hôm nay, trong một thế giới đang kết nối ngày
càng nhiều nhưng cũng cô đơn và phân hóa ngày càng sâu sắc? Người giáo dân được
mời gọi xây dựng sự hiệp thông ấy như thế nào trong gia đình, giáo xứ, đoàn thể
và xã hội?
Sau đây, mời quý vị cùng theo dõi
cuộc trao đổi giữa anh Thanh Liêm và chị Mỹ Linh, hai thành viên của Phong trào
Giáo dân. Từ những gợi hứng của bài học hôm nay, họ sẽ cùng chia sẻ những suy
tư và cảm nghiệm của mình về vẻ đẹp cũng như những thách đố của đời sống hiệp
thông trong Hội Thánh.
o0o
Liêm: Thưa chị Mỹ Linh, sau
khi nghe bài chia sẻ của anh Đỗ Như Điện, điều đọng lại trong tôi nhiều nhất là
câu: Hội Thánh trước hết là một mầu nhiệm hiệp thông, chứ không chỉ là một tổ
chức. Ngày nay người ta thường đánh giá mọi sự bằng hiệu quả tổ chức, bằng số
lượng, bằng cơ cấu. Nhưng Tông Huấn lại mời gọi chúng ta nhìn sâu hơn: Hội
Thánh là một sự sống trước khi là một cơ chế. Đó là sự sống phát xuất từ chính
Ba Ngôi Thiên Chúa.
Mỹ Linh: Em cũng có cùng cảm nhận
như anh. Trước đây mỗi lần nghe chữ "hiệp thông", em thường nghĩ đơn
giản là đoàn kết với nhau. Nhưng càng suy nghĩ, em càng thấy hiệp thông trong
Kitô giáo còn sâu xa hơn nhiều. Đoàn kết có thể chỉ vì cùng một mục tiêu hay
quyền lợi. Nhưng hiệp thông là cùng chia sẻ một sự sống. Giống như các cành nho
cùng sống nhờ một thân nho. Nếu tách khỏi thân nho thì cành sẽ khô héo. Nếu
tách khỏi Chúa Kitô và cộng đoàn Hội Thánh, đời sống đức tin của chúng ta cũng
dễ dần dần cạn kiệt.
Liêm: Điều chị vừa nói làm tôi
nhớ đến một thực trạng khá phổ biến hôm nay. Nhiều người nói rằng: "Tôi
tin Chúa nhưng không cần Hội Thánh." Họ muốn giữ đạo theo cách riêng, cầu
nguyện riêng, sống riêng. Nhưng bài học hôm nay cho thấy Thiên Chúa không cứu
chúng ta như những cá nhân riêng lẻ. Ngài quy tụ chúng ta thành một dân. Ngài
muốn chúng ta học yêu thương, tha thứ và cộng tác với nhau. Mà những điều ấy
chỉ xảy ra khi chúng ta sống cùng người khác chứ không phải sống một mình.
Mỹ Linh: Đúng vậy anh. Thật ra
sống một mình thường dễ hơn. Khi ở một mình thì không ai làm mình khó chịu.
Nhưng khi tham gia giáo xứ, tham gia phong trào hay một đoàn thể nào đó, chúng
ta phải tập lắng nghe những người có suy nghĩ khác mình, phải học nhẫn nại với
những thiếu sót của nhau. Nhiều khi em nghĩ đó mới là "trường học của hiệp
thông". Thiên Chúa dùng chính những khác biệt giữa con người để dạy chúng
ta biết yêu thương trưởng thành hơn.
Liêm: Tôi rất tâm đắc với
hình ảnh giáo xứ được gọi là "gia đình của Thiên Chúa". Đáng tiếc là
đôi khi chúng ta xem giáo xứ như một nơi cung cấp dịch vụ tôn giáo: đến dự lễ,
nhận các bí tích rồi ra về. Nhưng nếu thật sự là gia đình thì câu hỏi phải là:
tôi đã đóng góp gì cho gia đình này? Tôi có biết những người sống bên cạnh mình
không? Tôi có quan tâm đến người bệnh, người nghèo, người cô đơn trong cộng
đoàn không?
Mỹ Linh: Em nghĩ đó chính là thử
thách lớn nhất hiện nay. Xã hội hiện đại giúp chúng ta kết nối với hàng ngàn
người trên mạng, nhưng lại dễ làm chúng ta xa cách những người đang sống sát
bên mình. Chúng ta có thể biết tin tức khắp thế giới nhưng lại không biết người
hàng xóm đang gặp đau khổ gì. Cho nên khi nghe nói Hội Thánh là mầu nhiệm hiệp
thông, em thấy đó cũng là lời mời gọi chữa lành căn bệnh cô đơn của con người
thời đại.
Liêm: Một điểm khác cũng rất
đáng suy nghĩ là vấn đề các đoàn thể và phong trào. Tông Huấn nhìn nhận đây là
những ân huệ Chúa Thánh Thần ban cho Hội Thánh, nhưng đồng thời nhắc rằng mọi
đặc sủng đều phải phục vụ sự hiệp nhất. Nhiều khi chúng ta vô tình quá yêu mến
đoàn thể của mình đến nỗi nghĩ rằng chỉ nhóm mình mới đúng, mới tốt. Từ đó phát
sinh sự so sánh hoặc khép kín.
Mỹ Linh: Em thấy đây là bài học
rất quan trọng cho tất cả chúng ta trong Phong trào Giáo dân. Nếu phong trào
giúp chúng ta yêu mến Hội Thánh hơn, yêu mến giáo xứ hơn và dấn thân phục vụ xã
hội nhiều hơn thì đó là dấu hiệu tốt. Nhưng nếu tham gia phong trào mà lại xa
cách giáo xứ hoặc coi thường những đoàn thể khác thì chắc chắn đã có điều gì đó
lệch hướng. Hiệp thông không phải là thu hẹp vào nhóm của mình, mà là mở rộng
trái tim để đón nhận những đặc sủng khác nhau.
Liêm: Tôi rất thích hình ảnh
dàn nhạc. Trong một dàn nhạc giao hưởng, không phải nhạc cụ nào cũng phát ra
cùng một âm thanh. Chính sự khác biệt tạo nên vẻ đẹp của bản hòa tấu. Trong Hội
Thánh cũng vậy. Linh mục, tu sĩ và giáo dân có những vai trò khác nhau nhưng
cùng phục vụ một sứ mạng.
Mỹ Linh: Và em nghĩ điều đó còn
đúng trong đời sống hằng ngày của mỗi gia đình. Người cha, người mẹ, người con
không giống nhau. Người nhiều khả năng, người ít khả năng. Nhưng khi mọi người
biết trao tặng phần mình có cho người khác thì gia đình trở thành một cộng đoàn
yêu thương. Có lẽ Hội Thánh mà Chúa mong muốn cũng như thế: không phải tất cả
đều giống nhau, nhưng tất cả đều biết sống cho nhau.
Liêm: Thưa chị Mỹ Linh, sau
bài chia sẻ hôm nay, tôi tự hỏi: mỗi ngày tôi đang xây dựng hay làm suy yếu sự
hiệp thông? Một lời nói thiếu bác ái, một sự ganh tỵ âm thầm hay một thái độ
thờ ơ đều có thể làm tổn thương thân thể Hội Thánh. Ngược lại, một lời động viên,
một cử chỉ cảm thông hay một việc phục vụ âm thầm có thể làm cho tình hiệp
thông lớn lên.
Mỹ Linh: Em cũng có cùng tâm tình
đó. Có lẽ hoa trái đầu tiên mà Chúa mong chúng ta mang lại không phải là những
công trình lớn lao, nhưng là một trái tim biết hiệp thông. Bởi vì khi con người
thật sự hiệp thông với Thiên Chúa thì tự nhiên họ sẽ biết hiệp thông với anh
chị em mình. Và chính nhờ đó thế giới có thể nhận ra khuôn mặt của Đức Kitô
đang hiện diện trong Hội Thánh hôm nay.
Liêm: Xin cảm ơn chị Mỹ Linh.
Ước mong mỗi chúng ta, từ gia đình, giáo xứ, đoàn thể và Phong trào Giáo dân,
biết trở thành những người kiến tạo hiệp thông, để Hội Thánh ngày càng phản
chiếu rõ nét hơn tình yêu hiệp nhất của Ba Ngôi Thiên Chúa giữa lòng thế giới.
o0o
PQT: Kính thưa quý thính giả, Qua cuộc
trao đổi vừa rồi, có lẽ chúng ta nhận ra rằng hiệp thông không phải là một khái
niệm trừu tượng hay một khẩu hiệu đẹp đẽ, nhưng là một cách sống cụ thể hằng
ngày. Hiệp thông bắt đầu từ việc biết lắng nghe thay vì kết án, biết cảm thông
thay vì dửng dưng, biết cộng tác thay vì ganh đua, và biết phục vụ thay vì tìm
kiếm lợi ích cho riêng mình.
Mầu nhiệm hiệp thông mà Hội Thánh
sống và loan báo chính là phản ánh sự sống của Thiên Chúa Ba Ngôi giữa lòng thế
giới. Mỗi người chúng ta, dù là linh mục, tu sĩ hay giáo dân, đều được mời gọi
góp phần xây dựng sự hiệp thông ấy bằng chính đời sống yêu thương, khiêm tốn và
trách nhiệm của mình.
Xin Chúa giúp mỗi chúng ta trở thành
những người kiến tạo hiệp thông trong gia đình, trong giáo xứ, trong Phong trào
Giáo dân và trong môi trường chúng ta đang sống, để qua đó nhiều người nhận ra
tình yêu của Thiên Chúa đang hiện diện và hoạt động giữa nhân loại hôm nay.
Xin chân thành cảm ơn quý thính giả
đã lắng nghe. Hẹn gặp lại quý vị trong chương trình kỳ tới.
C. Phần
Tâm linh
NCK: Kính thưa Quý thính giả, tiếp theo là Phần Tâm linh, do Tiến sĩ Phan Quang Trọng
thực hiện, tuần này đặc biệt chia sẻ về bài Tin Mừng Mt 22:15-21 nói về việc
nộp thuế cho Xêda trong Thánh lễ Chúa nhật thứ 29 Thường niên, được cử hành vào
Chúa nhật 17/10/2026. Tôi xin tóm tắt bài Tin Mừng như sau:
Khi ấy, những người Pharisêu và phe Hêrôđê
tìm cách gài bẫy Đức Giêsu bằng câu hỏi: «Có
được phép nộp thuế cho Xêda hay không?». Biết rõ ác ý của họ, Đức Giêsu bảo
họ đưa đồng tiền nộp thuế cho Người xem. Khi họ xác nhận hình và danh hiệu trên
đồng tiền là của Xêda, Người nói: «Của
Xêda, hãy trả cho Xêda; của Thiên Chúa, hãy trả cho Thiên Chúa». Cuộc gài
bẫy thất bại khiến họ ngạc nhiên và bỏ
đi.
Sau đây, kính mời Quý thính giả theo dõi Tiến
sĩ Phan Quang Trọng giải thích ý nghĩa của bài Tin Mừng trên để áp dụng giáo
huấn của Chúa Giêsu trong ấy vào đời sống. Xin mời Tiến sĩ Phan Quang Trọng.
o0o
PQT: Kính thưa Quý thính giả, Bài Tin Mừng hôm nay kể lại
chuyện những người Pharisêu và phe Hêrôđê tìm cách gài bẫy Đức Giêsu. Họ hỏi
Ngài một câu rất khó: «Có được phép nộp
thuế cho Xêda hay không?» Nếu trả lời «được»,
Ngài sẽ bị nhiều người Do Thái xem là theo phe đế quốc Rôma. Nếu trả lời «không», Ngài có thể bị kết án chống lại
chính quyền. Đức Giêsu biết rõ dụng ý của họ nên đã trả lời: «Của Xêda, trả về Xêda; của Thiên Chúa, trả
về Thiên Chúa».
Thoạt nghe, chúng ta dễ nghĩ Chúa chỉ
đang nói về tiền thuế. Nhưng thật ra, Ngài muốn dạy một điều sâu xa hơn rất
nhiều. Là người Kitô hữu, chúng ta sống giữa xã hội nên có những trách nhiệm
phải chu toàn: tôn trọng luật pháp, góp phần xây dựng quê hương đất nước, sống
tốt với mọi người. Phong trào Giáo dân thì luôn luôn cổ võ ý thức trách nhiệm
của người Kitô hữu đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội, của Giáo Hội,
đặc biệt phải chống bất công xã hội, chống lại tội ác, đồng thời cổ võ cho hòa
bình thế giới, v.v... Đó là những điều thuộc về «Xêda». Nhưng đồng thời, chúng ta cũng thuộc về Thiên Chúa. Vì thế,
chúng ta phải sống theo sự thật, công bằng, tình yêu và tiếng nói của lương
tâm. Đó là những điều thuộc về Thiên Chúa.
Trong cuộc sống thường ngày, hai bổn phận
này thường không mâu thuẫn với nhau. Nhưng đôi khi chúng ta gặp những hoàn cảnh
khó xử. Chẳng hạn biết một việc là sai nhưng ai cũng làm vì không làm thì bị
phiền nhiễu; biết phải nói sự thật nhưng lại sợ mất lợi ích; biết phải bênh vực
điều đúng nhưng ngại bị chê cười hoặc thiệt thòi. Những lúc ấy, người Kitô hữu
phải tự hỏi: điều gì đẹp lòng Chúa hơn? Điều gì phù hợp với sự thật và lương
tâm hơn?
Kinh Thánh dạy chúng ta phải tôn trọng
quyền bính và những luật lệ chính đáng. Nhưng Kinh Thánh cũng dạy rằng: «Phải vâng lời Thiên Chúa hơn vâng lời người
phàm». Điều đó có nghĩa là khi phải chọn lựa giữa quyền lợi cá nhân và sự
thật, giữa áp lực của đám đông và tiếng nói lương tâm, người môn đệ Đức Kitô
phải can đảm chọn điều đúng theo ý Chúa.
Có một cách hiểu rất đẹp về Tin Mừng hôm
nay. Đồng tiền mang hình Xêda nên thuộc về Xêda. Còn con người mang hình ảnh
Thiên Chúa nên thuộc về Thiên Chúa. Vì thế, điều Chúa quan tâm không phải là
đồng tiền thuế, mà là chính cuộc đời của chúng ta. Chúa muốn chúng ta trao cho
Ngài trái tim, lương tâm và cả cuộc sống của mình.
Ước gì qua bài Tin Mừng này, mỗi người
chúng ta biết chu toàn mọi trách nhiệm ở đời, nhưng đồng thời luôn nhớ rằng
mình thuộc về Thiên Chúa. Và trong mọi chọn lựa của cuộc sống, chúng ta luôn
biết sống theo sự thật, theo tình yêu và theo thánh ý Chúa.
Hơn hai ngàn năm đã trôi qua, lời dạy ấy
của Chúa vẫn mang tính thời sự đối với người Kitô hữu. Chúng ta vừa là công dân
của một đất nước, vừa là con cái Thiên Chúa; vừa có những trách nhiệm giữa đời
thường, vừa được mời gọi sống theo tiếng nói lương tâm và thánh ý Chúa. Làm sao
để sống hài hòa giữa hai bổn phận ấy? Khi nào phải vâng phục quyền bính, và khi
nào phải can đảm làm theo tiếng gọi của Thiên Chúa? Đó là những thao thức của
hai thành viên Phong trào Giáo dân là vợ chồng anh Đạt và chị Lộc. Hai anh chị
cùng chia sẻ với nhau về ý nghĩa và thông điệp của bài Tin Mừng hôm nay. Kính
mời Quí Vị theo dõi cuộc đàm thoại này. Xin mời hai anh chị Đạt và Lộc.
o0o
Đạt: Lộc ơi, đọc bài Tin Mừng
về chuyện nộp thuế cho Xêda, anh thấy người Pharisêu đặt bẫy Chúa Giêsu quá
hiểm. Chỉ một câu hỏi thôi: «Có được phép
nộp thuế cho Xêda không?» mà xem ra trả lời cách nào cũng mắc bẫy.
Lộc: Đúng vậy đó, anh. Nhưng
em nghĩ điều hay nhất không phải là Chúa thoát khỏi cái bẫy ấy, mà là Ngài đã
đưa cuộc đối thoại lên một tầm cao hơn. Người ta chỉ nghĩ đến đồng tiền, còn
Chúa lại nghĩ đến con người, anh ạ!
Đạt: Ý của em là sao? Anh chưa
hiểu.
Lộc: Anh có để ý thái độ của
Chúa không? Chúa cầm đồng tiền lên và hỏi: «Hình và danh hiệu này của ai?». Khi
họ trả lời: «Của Xêda», Chúa liền nói: «Của Xêda, hãy trả cho Xêda». Nhưng rồi
Ngài nói tiếp: «Của Thiên Chúa, hãy trả cho Thiên Chúa». Em thấy câu thứ hai
mới là trọng tâm Chúa muốn nói.
Đạt: À, anh hiểu rồi. Đồng tiền
mang hình Xêda nên thuộc về Xêda. Nhưng con người mang hình ảnh Thiên Chúa nên
những gì có giá trị của con người đều thuộc về Thiên Chúa.
Lộc: Chính xác. Nhiều người cứ
tranh luận mãi chuyện nộp thuế hay không nộp thuế, nhưng Chúa đang hỏi mỗi
người chúng ta một câu hỏi sâu xa hơn: «Con đang thuộc về ai vậy?»
Đạt: Nghe em nói, anh giật
mình. Vì thật ra chúng ta dễ trả tiền cho nhà nước, trả công việc cho cơ quan,
trả thời gian cho bạn bè, trả sức lực cho việc làm ăn... Nhưng còn biết bao
điều thuộc về Thiên Chúa thì nhiều khi chúng ta lại trả rất ít, có khi quên trả
luôn.
Lộc: Đúng thế. Thiên Chúa
không cần tiền bạc của chúng ta. Điều Ngài muốn là trái tim hay tình yêu của
chúng ta đối với Ngài và đối với tha nhân. Nhiều người vẫn giữ đạo, vẫn đi lễ,
nhưng tâm hồn thì hoàn toàn bị chiếm giữ bởi tiền bạc, danh vọng hoặc quyền lợi
riêng. Bên ngoài hay trên danh nghĩa thì thuộc về Chúa, nhưng bên trong hay
trên thực tế thì chúng ta lại thuộc về những «Xêda» khác.
Đạt: Anh thấy cách sống đạo của
chúng ta có thể chưa đúng, chưa hợp lý. Chúng ta thường nghĩ mình tự do không
thuộc về ai, nhưng thực ra con người luôn thuộc về một điều gì đó. Nếu không
thuộc về Thiên Chúa thì chắc chắn sẽ thuộc về tiền bạc, về quyền lực, về đam
mê, về dư luận hay về một điều gì khác.
Lộc: Đó là điều em cũng suy
nghĩ. Có những người không quỳ gối trước tượng thần nào cả, nhưng lại quỳ gối
trước đồng tiền. Có những người không thờ ngẫu tượng bằng đá bằng gỗ, nhưng lại
thờ chính «cái tôi» của mình.
Đạt: Vậy thì lời Chúa hôm nay
không chỉ nói về thuế, mà còn nói về sự tự do nội tâm.
Lộc: Đúng rồi. Người thật sự
thuộc về Thiên Chúa là người được tự do. Tự do để sống theo lương tâm. Tự do để
làm điều đúng, để làm theo lẽ phải, ngay cả khi điều đó khiến mình thiệt thòi.
Đạt: Điều này làm anh nhớ đến
câu trong sách Công vụ. Thánh Phêrô tuyên bố trước Thượng Hội đồng các thượng
tế: «Phải vâng lời Thiên Chúa hơn vâng
lời người phàm.»
Lộc: Đúng vậy. Là người giáo
dân, chúng ta không chỉ có trách nhiệm với xã hội, mà còn có trách nhiệm với
Thiên Chúa, với lương tâm của chúng ta nữa. Chúng ta phải tôn trọng luật pháp,
chu toàn nghĩa vụ công dân, đóng góp cho cộng đồng. Nhưng khi tôn trọng những
thứ đó, nếu thấy có sự xung đột giữa sự thật và gian dối, giữa công lý và bất
công, giữa ý Chúa và lợi ích cá nhân, thì người Kitô hữu phải biết chọn đứng về
phía Thiên Chúa.
Đạt: Anh nghĩ những thử thách
ấy không phải lúc nào cũng lớn lao như thời các thánh tử đạo. Đôi khi chỉ là
chuyện rất nhỏ và rất cụ thể trong cuộc sống.
Lộc: Nghĩa là sao? Xin anh cho
một vài ví dụ?
Đạt: Ví dụ như gian dối trong
công việc để được lợi hơn. Im lặng trước một điều sai trái để khỏi mất lòng
người khác. Hoặc biết điều gì là đúng nhưng không dám làm vì sợ bị cô lập.
Lộc: Anh nói rất đúng. Những
lúc ấy, mỗi người đều phải tự hỏi: «Mình đang nghe theo tiếng nói nào? Tiếng
nói của lương tâm hay tiếng nói của sự tiện lợi?»
Đạt: Càng suy nghĩ anh càng
thấy câu nói của Chúa thật sâu sắc. Chúa không phủ nhận trách nhiệm đối với xã
hội, nhưng cũng không cho phép bất cứ quyền lực nào chiếm lấy vị trí của Thiên
Chúa trong tâm hồn con người.
Lộc: Và đó là điều rất đẹp nơi
người Kitô hữu trưởng thành. Họ là công dân tốt của đất nước, nhưng đồng thời
cũng là công dân của Nước Trời. Họ làm việc giữa trần gian, nhưng trái tim thì
luôn hướng về Thiên Chúa.
Đạt: Có lẽ cuối cùng, câu hỏi
quan trọng nhất không phải là: «Tôi phải
nộp cho Xêda bao nhiêu?», mà là: «Tôi
đã trả cho Thiên Chúa những gì thuộc về Ngài chưa?»
Lộc: Đúng vậy đó, anh. Vì đến
cuối đời, Chúa sẽ không hỏi chúng ta có kiếm được bao nhiêu tiền hay giữ được
bao nhiêu quyền lực. Ngài sẽ hỏi: «Con có thuộc về Ta không? Con có yêu Ta hết
lòng không?» Đó mới là câu hỏi quyết định tương lai đời đời của ta.
Đạt: Xin Chúa giúp chúng ta
biết sống giữa thế gian nhưng không thuộc về thế gian, biết chu toàn mọi trách
nhiệm trần thế nhưng luôn dành cho Thiên Chúa vị trí cao nhất trong tâm hồn
mình.
Lộc: Amen. Và đó cũng chính là
ý nghĩa sâu xa của lời Chúa hôm nay: «Của Xêda, hãy trả cho Xêda; còn của Thiên
Chúa, hãy trả cho Thiên Chúa.»
o0o
PQT: Qua cuộc trao đổi vừa rồi, chúng ta nhận ra rằng điều
Đức Giêsu muốn dạy không chỉ là chuyện nộp thuế cho Xêda, mà còn là xác định
đâu là Đấng thực sự làm chủ cuộc đời mình. Đồng tiền mang hình Xêda nên thuộc
về Xêda; còn con người mang hình ảnh Thiên Chúa nên thuộc về Thiên Chúa.
Người Kitô hữu được mời gọi chu toàn
trách nhiệm đối với gia đình, xã hội và đất nước bằng tất cả tinh thần trách
nhiệm và tình yêu. Nhưng trên mọi giá trị trần thế, chúng ta vẫn luôn phải đặt
Thiên Chúa ở vị trí cao nhất trong tâm hồn mình. Khi biết lắng nghe tiếng nói
của lương tâm ngay thẳng và can đảm thi hành điều đúng đắn, chúng ta đang thực
hiện lời mời gọi của Chúa: «Phải vâng lời
Thiên Chúa hơn vâng lời người phàm».
Xin Chúa giúp mỗi người chúng ta biết
sống giữa lòng thế giới hôm nay với một trái tim tự do, trung thực và đầy tình
yêu, để mọi suy nghĩ, lời nói và việc làm của chúng ta đều phản chiếu hình ảnh
của Thiên Chúa, Đấng mà chúng ta thuộc về.
Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong
chương trình lần sau. Xin Thiên Chúa chúc lành cho tất cả chúng ta. Amen.
D. Kết thúc:
NCK:
Chương trình phát thanh của Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại xin kết thúc
tại đây. Kính mời Quý thính giả đón nghe chương trình phát thanh lần tới.
Kính
chào tạm biệt Quý thính giả. Rất mong gặp lại Quý thính giả trong chương trình
lần tới.
Comments
Post a Comment