Scenario 10

 

Scenario buổi phát thanh thứ 10
của Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại


Mở đầu

NCK: Kính thưa Quý thính giả, Đây là Tiếng Nói Giáo dân, do Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải Ngoại thực hiện. Tiếng Nói Giáo dân rất hân hạnh được đến với thính giả lần thứ 10 trên làn sóng này. (nhạc 2 giây)

Kính thưa quí thính giả, tôi là NCK, đại diện cho Cơ Quan Truyền Thông của Phong Trào Giáo Dân Việt Nam Hải Ngoại, kính gửi lời chào thân thương đến quí thính giả của Đài.

Kính thưa quý thính giả, chương trình của các phát thanh gồm có:  Phần tin tức trong Giáo Hội, kế đó là Phần Hướng Đi của Phong trào và cuối cùng là Phần Tâm linh.

Phần Hướng Đi của Phong trào do Kỹ sư Đỗ Như Điện thực hiện. Hôm nay, ông sẽ trình bày phần thứ sáu về Tông huấn “Người Kitô hữu Giáo dân” do Thánh Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II ban hành. Kế đó là phần đàm thoại đào sâu về Tông Huấn

Tiếp theo là Phần Tâm linh, do Tiến sĩ Phan Quang Trọng thực hiện, tuần này đặc biệt chia sẻ về bài Tin Mừng Mt 22:15-21 của Thánh lễ Chúa nhật thứ 28 Thường niên, được cử hành vào Chúa nhật 11/10/2026 nói về chuyện “Nộp thuế cho Xêda” là một trong cách người Pharisêu gài bẫy Chúa Giêsu. Kế đó là phần đàm thoại về giáo huấn của Bài Tin Mừng nhằm áp dụng vào đời sống thực tế

Để mở đầu chương trình, kính mời Quý thính giả theo dõi phần Tin tức Giáo Hội trong tuần qua. Phần này sẽ do Tiến sĩ Phan Quang Trọng và chị Đinh Ngọc Tuyết thực hiện. Xin mời anh Trọng và chị Tuyết.

A. Phần Tin Giáo Hội

PQT: Kính thưa quý thính giả, kính mời Quí Vị theo dõi những tin đáng chú ý trong Giáo Hội Công giáo tuần qua.

Tuyết: Mở đầu phần tin Giáo hội tuần này là thông tin liên quan đến sức khỏe của Đức Giáo hoàng Lêô XIV. Vatican cho biết ngài sẽ nhập Bệnh viện Gemelli vào ngày 13 tháng 10 để phẫu thuật loại bỏ một nốt nhỏ khu trú ở phổi được phát hiện trong một cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ. Thời gian điều trị dự kiến khoảng một tuần. Vatican cũng lưu ý rằng hiện chưa có cơ sở để kết luận đây là khối u ung thư. Trước khi nhập viện, Đức Giáo hoàng vẫn tiếp tục các hoạt động và các cuộc tiếp kiến theo chương trình.

PQT: Trong khi đó, tại Vatican, hội nghị quốc tế về gia đình với chủ đề “Mười năm sau Amoris Laetitia” vẫn tiếp tục diễn ra từ ngày 7 đến ngày 14 tháng 10. Hội nghị quy tụ các vị lãnh đạo Giáo hội Đông phương, các chủ tịch Hội đồng Giám mục, nhiều gia đình và các chuyên gia mục vụ. Do Đức Giáo hoàng vắng mặt vì điều trị, Hồng y Luis Antonio Tagle sẽ chủ sự Thánh lễ bế mạc. Báo cáo tổng hợp của hội nghị cũng được hoãn công bố để Đức Giáo hoàng có thể trực tiếp lắng nghe và phản hồi sau khi xuất viện.

Tuyết: Liên quan đến giáo huấn xã hội của Giáo hội, trong buổi giáo lý ngày 7 tháng 10, Đức Lêô XIV đã giải thích Hiến chế Gaudium et Spes, nhấn mạnh rằng người Kitô hữu không thể thờ ơ trước những hình thức áp bức, bóc lột hay các cơ cấu gây bất công trong xã hội. Đức Giáo hoàng khẳng định đức tin không chỉ dừng lại ở việc cầu nguyện hay tuyên xưng bằng lời nói, nhưng còn phải được thể hiện qua những hành động cụ thể nhằm xây dựng công lý, hòa bình và tình huynh đệ giữa con người với nhau.

PQT: Tại Hoa Kỳ, Tổng Giám mục Paul Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ, đã lên tiếng phản đối kế hoạch phát truyền hình trực tiếp cuộc hành quyết đối với ông Nidal Hasan, người bị kết án trong vụ thảm sát tại Fort Hood năm 2009. Ngài nhấn mạnh rằng dù tội ác của Hasan là rất nghiêm trọng, nhưng việc biến một cuộc hành quyết thành sự kiện truyền thông công khai là điều gây tổn hại đến phẩm giá con người và nền tảng đạo đức của xã hội.

Tuyết: Sau cùng là một tin vui đối với cộng đồng Công giáo gốc Việt tại Hoa Kỳ. Đức cha Micae Phạm Minh Cường, tên tiếng Anh là Michael M. Phạm, Giám mục giáo phận San Diego, đã được đề cử vào vị trí Chủ tịch Ủy ban Đa dạng Văn hóa trong Giáo hội thuộc Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ. Cuộc bầu cử chính thức sẽ diễn ra vào tháng 11 tới tại Baltimore. Dù đây mới chỉ là giai đoạn đề cử, sự hiện diện của một vị giám mục gốc Việt trong danh sách ứng viên lãnh đạo cấp quốc gia đã cho thấy những đóng góp ngày càng tích cực của cộng đồng Công giáo Việt Nam đối với đời sống Giáo hội tại Hoa Kỳ.

PQT: Kính thưa Quí Vị, Đó là những tin đáng chú ý của Giáo hội trong tuần qua. Xin cảm ơn quý vị đã theo dõi.

B. Phần Hướng Đi

NCK: Kính thưa Quý thính giả, Tiếp theo chương trình là phần Hướng Đi của Phong trào, trình bày về linh đạo hay đường hướng sống đạo của Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại. Phần này do Kỹ sư Đỗ Như Điện là Điều hợp viên của Phong trào. Hôm nay, ông sẽ tiếp tục trình bày Phần thứ sáu của Tông Huấn Người Tín Hữu Giáo dân, do Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II ban hành. Xin mời Kỹ sư Đỗ Như Điện.

BÀI 6: CHƯƠNG III – THẦY ĐÃ SAI CHÚNG CON RA ĐI VÀ MANG LẠI HOA TRÁI - MẦU NHIỆM HIỆP THÔNG

          Kính chào quý thính giả. Mời quý thính giả nghe tiếp những tư tưởng chúng tôi đã trình bày trong 5 bài trước. Hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu Chương III, chương có tiêu đề: THẦY ĐÃ SAI CHÚNG CON RA ĐI VÀ MANG LẠI HOA TRÁI - MẦU NHIỆM HIỆP THÔNG. Chương nói về Hội Thánh như là mầu nhiệm hiệp thông.

Tông Huấn dạy rằng Hội Thánh không phải trước hết là một tổ chức, một cơ cấu, mà là một mầu nhiệm hiệp thông. Mầu nhiệm ấy bắt nguồn từ chính Ba Ngôi Thiên Chúa: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần hiệp thông với nhau, và muốn cho con người được hiệp thông vào đời sống ấy. Vì vậy, Hội Thánh là dấu chỉ và là khí cụ của sự hiệp thông giữa Thiên Chúa và loài người, và giữa loài người với nhau.

Sự hiệp thông này được thể hiện cụ thể ở nhiều cấp độ.

Cấp độ đầu tiên là giáo phận. Giáo phận là Hội Thánh địa phương qui tụ chung quanh vị Giám Mục. Người giáo dân thuộc về giáo phận, cùng chia sẻ trách nhiệm với Giám Mục.

Cấp độ gần gũi nhất là giáo xứ. Tông Huấn gọi giáo xứ là “gia đình của Thiên Chúa, là nơi anh em sống thân tình và ấm cúng”. Giáo xứ là nơi Lời Chúa được loan báo, Thánh Thể được cử hành, tình bác ái được thực thi. Dù thời nay có nhiều đoàn thể, phong trào, nhưng giáo xứ vẫn là nơi không thể thay thế để sống đức tin cách cụ thể. Tuy nhiên, giáo xứ không được khép kín, mà phải mở ra với giáo phận và với Hội Thánh hoàn vũ.

Cấp độ thứ ba là các cộng đoàn nhỏ, các đoàn thể, các phong trào tông đồ. Sau Công Đồng Vaticanô II, Chúa Thánh Thần đã làm trổ sinh rất nhiều đoàn thể mới, từ Legio Mariae, Cursillo, tới các phong trào gia đình, giới trẻ. Phong Trào Giáo Dân của chúng ta. Tông Huấn nhìn nhận đây là một ân huệ lớn. Nhưng để biết một đoàn thể có thực sự do Chúa Thánh Thần tác động hay không, Tông Huấn đưa ra 5 tiêu chuẩn để phân định: một là đặt ưu tiên cho ơn gọi nên thánh; hai là có trách nhiệm loan báo Tin Mừng; ba là có chứng tá về sự hiệp thông vững chắc với Đức Giáo Hoàng và Giám Mục; bốn là nhìn nhận và tôn trọng các đặc sủng khác trong Hội Thánh; và năm là dấn thân hiện diện trong xã hội để phục vụ con người.

Chương III cũng nói tới vai trò của các mục tử. Sự hiệp thông không có nghĩa là mọi người đều làm như nhau. Trong Hội Thánh hiệp thông, có sự khác biệt về chức năng: giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân, mỗi người một ơn gọi, nhưng bổ túc cho nhau. Giáo sĩ không thể làm thay công việc của giáo dân ngoài đời, và giáo dân cũng không thể tự mình làm những việc thuộc chức thánh. Hiệp thông là cùng nhau, mỗi người theo ơn của mình, xây dựng một thân thể.

Tóm lại, chương này cho chúng ta một cái nhìn rất ấm áp: Đạo không phải là đi một mình. Chúng ta được trồng chung trong một vườn, được vun xới chung trong một gia đình là Hội Thánh của Chúa.

Kính mời quý vị đón nghe bài thứ bảy, chúng ta sẽ tìm hiểu Chương IV về trách nhiệm của người giáo dân trong chính Hội Thánh.

o0o

NCK: Tiếp theo đây là mục khai triển tư tưởng của Tông Huấn Người Kitô hữu Giáo dân của Đức Gioan-Phaolô II mà Kỹ sư Đỗ Như Điện vừa trình bày, để giúp người giáo dân hiểu và áp dụng thực tế vào đời sống. Mục này do Tiến sĩ Phan Quang Trọng thực hiện. Xin mời anh Trọng.

PQT: Kính thưa quý thính giả, Khi nói đến Hội Thánh, nhiều người thường nghĩ ngay đến một cơ cấu tổ chức, những luật lệ, những sinh hoạt hay những công trình vật chất. Nhưng Tông Huấn nhắc chúng ta rằng: trước khi là một tổ chức, Hội Thánh là một mầu nhiệm hiệp thông. Điều đó có nghĩa là Hội Thánh được sinh ra từ chính đời sống của Ba Ngôi Thiên Chúa, nơi có tình yêu, sự trao ban và sự kết hợp tuyệt vời giữa Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.

Nói cách khác, Kitô giáo không phải trước hết là một tôn giáo của những cá nhân đứng riêng lẻ trước Thiên Chúa. Thiên Chúa không cứu từng người như những hòn đảo cô độc. Ngài quy tụ chúng ta thành một gia đình, một dân tộc, một cộng đoàn yêu thương. Con người hôm nay tuy sống giữa thế giới kết nối rất nhanh bằng điện thoại và internet, nhưng lại dễ rơi vào cô đơn, chia rẽ và khép kín. Chính vì thế, sứ điệp về sự hiệp thông của Hội Thánh lại càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

Tông Huấn cho thấy sự hiệp thông ấy được thể hiện trước hết trong giáo phận, là Hội Thánh địa phương quy tụ quanh vị Giám mục. Đây không chỉ là một đơn vị hành chính, nhưng là dấu chỉ rằng mọi tín hữu cùng chia sẻ một đức tin, một sứ mạng và một trách nhiệm chung. Không ai chỉ là người đứng ngoài quan sát; mỗi người đều có phần của mình trong đời sống Hội Thánh.

Gần gũi hơn nữa là giáo xứ. Giáo xứ được gọi là gia đình của Thiên Chúa. Nơi đó, người ta không chỉ đến để tham dự Thánh lễ rồi ra về, nhưng còn để gặp gỡ nhau, nâng đỡ nhau và học cách sống tình huynh đệ. Một giáo xứ sống động không phải là giáo xứ có nhiều hoạt động nhất, nhưng là nơi mà người ta cảm nhận được mình được đón nhận, được yêu thương và có trách nhiệm đối với người khác.

Bên cạnh đó còn có các hội đoàn, các cộng đoàn và các phong trào tông đồ. Chúa Thánh Thần vẫn không ngừng làm phát sinh những đặc sủng mới trong Hội Thánh. Tuy nhiên, Tông Huấn nhắc nhở rằng mọi đặc sủng đều phải quy hướng về sự thánh thiện, về việc loan báo Tin Mừng và về sự hiệp nhất với Hội Thánh. Một đoàn thể chỉ thực sự tốt đẹp khi giúp con người đến gần Chúa hơn và đến gần nhau hơn, chứ không phải tạo ra những nhóm khép kín hay những chia rẽ mới.

Điều đáng suy nghĩ là hiệp thông không có nghĩa là mọi người đều giống nhau. Trong một dàn nhạc, mỗi nhạc cụ có âm thanh riêng; chính sự khác biệt ấy tạo nên bản hòa tấu. Trong Hội Thánh cũng vậy, giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân có những vai trò khác nhau, nhưng đều cần thiết. Khi mỗi người trung thành với ơn gọi của mình và biết cộng tác với người khác, Hội Thánh trở thành một thân thể sống động của Đức Kitô.

Có lẽ câu hỏi quan trọng dành cho mỗi chúng ta hôm nay là: tôi đang góp phần xây dựng sự hiệp thông hay đang vô tình làm tổn thương nó? Một lời nói thiếu bác ái, một thái độ ganh tỵ, một sự thờ ơ trước nhu cầu của người khác đều có thể làm suy yếu sự hiệp thông. Ngược lại, một nụ cười, một lời cảm thông, một việc phục vụ âm thầm lại có thể làm cho Hội Thánh trở thành mái ấm đúng nghĩa.

Và như thế, chúng ta hiểu rằng sống đạo không phải là bước đi một mình. Chúng ta được Thiên Chúa quy tụ vào cùng một gia đình, cùng một thân thể, cùng một sứ mạng. Càng sống hiệp thông với Thiên Chúa, chúng ta càng biết hiệp thông với anh chị em mình. Đó chính là vẻ đẹp sâu xa của Hội Thánh, mầu nhiệm hiệp thông mà Chúa muốn trao ban cho nhân loại hôm nay.

o0o

PQT: Kính thưa quý thính giả, Trong hành trình tìm hiểu Tông Huấn về ơn gọi và sứ mạng của người giáo dân, hôm nay chúng ta cùng dừng lại ở một chủ đề rất nền tảng của đời sống Kitô hữu, đó là mầu nhiệm hiệp thông trong Hội Thánh. Qua bài chia sẻ của anh Đỗ Như Điện, chúng ta được nhắc nhớ rằng Hội Thánh không chỉ là một tổ chức hay một cơ cấu nhân loại, nhưng trước hết là một cộng đoàn được sinh ra từ tình yêu hiệp thông của Ba Ngôi Thiên Chúa.  Nhưng sự hiệp thông ấy có ý nghĩa gì đối với người tín hữu hôm nay, trong một thế giới đang kết nối ngày càng nhiều nhưng cũng cô đơn và phân hóa ngày càng sâu sắc? Người giáo dân được mời gọi xây dựng sự hiệp thông ấy như thế nào trong gia đình, giáo xứ, đoàn thể và xã hội?

Sau đây, mời quý vị cùng theo dõi cuộc trao đổi giữa anh Thanh Liêm và chị Mỹ Linh, hai thành viên của Phong trào Giáo dân. Từ những gợi hứng của bài học hôm nay, họ sẽ cùng chia sẻ những suy tư và cảm nghiệm của mình về vẻ đẹp cũng như những thách đố của đời sống hiệp thông trong Hội Thánh.

o0o

Liêm: Thưa chị Mỹ Linh, sau khi nghe bài chia sẻ của anh Đỗ Như Điện, điều đọng lại trong tôi nhiều nhất là câu: Hội Thánh trước hết là một mầu nhiệm hiệp thông, chứ không chỉ là một tổ chức. Ngày nay người ta thường đánh giá mọi sự bằng hiệu quả tổ chức, bằng số lượng, bằng cơ cấu. Nhưng Tông Huấn lại mời gọi chúng ta nhìn sâu hơn: Hội Thánh là một sự sống trước khi là một cơ chế. Đó là sự sống phát xuất từ chính Ba Ngôi Thiên Chúa.

Mỹ Linh: Em cũng có cùng cảm nhận như anh. Trước đây mỗi lần nghe chữ "hiệp thông", em thường nghĩ đơn giản là đoàn kết với nhau. Nhưng càng suy nghĩ, em càng thấy hiệp thông trong Kitô giáo còn sâu xa hơn nhiều. Đoàn kết có thể chỉ vì cùng một mục tiêu hay quyền lợi. Nhưng hiệp thông là cùng chia sẻ một sự sống. Giống như các cành nho cùng sống nhờ một thân nho. Nếu tách khỏi thân nho thì cành sẽ khô héo. Nếu tách khỏi Chúa Kitô và cộng đoàn Hội Thánh, đời sống đức tin của chúng ta cũng dễ dần dần cạn kiệt.

Liêm: Điều chị vừa nói làm tôi nhớ đến một thực trạng khá phổ biến hôm nay. Nhiều người nói rằng: "Tôi tin Chúa nhưng không cần Hội Thánh." Họ muốn giữ đạo theo cách riêng, cầu nguyện riêng, sống riêng. Nhưng bài học hôm nay cho thấy Thiên Chúa không cứu chúng ta như những cá nhân riêng lẻ. Ngài quy tụ chúng ta thành một dân. Ngài muốn chúng ta học yêu thương, tha thứ và cộng tác với nhau. Mà những điều ấy chỉ xảy ra khi chúng ta sống cùng người khác chứ không phải sống một mình.

Mỹ Linh: Đúng vậy anh. Thật ra sống một mình thường dễ hơn. Khi ở một mình thì không ai làm mình khó chịu. Nhưng khi tham gia giáo xứ, tham gia phong trào hay một đoàn thể nào đó, chúng ta phải tập lắng nghe những người có suy nghĩ khác mình, phải học nhẫn nại với những thiếu sót của nhau. Nhiều khi em nghĩ đó mới là "trường học của hiệp thông". Thiên Chúa dùng chính những khác biệt giữa con người để dạy chúng ta biết yêu thương trưởng thành hơn.

Liêm: Tôi rất tâm đắc với hình ảnh giáo xứ được gọi là "gia đình của Thiên Chúa". Đáng tiếc là đôi khi chúng ta xem giáo xứ như một nơi cung cấp dịch vụ tôn giáo: đến dự lễ, nhận các bí tích rồi ra về. Nhưng nếu thật sự là gia đình thì câu hỏi phải là: tôi đã đóng góp gì cho gia đình này? Tôi có biết những người sống bên cạnh mình không? Tôi có quan tâm đến người bệnh, người nghèo, người cô đơn trong cộng đoàn không?

Mỹ Linh: Em nghĩ đó chính là thử thách lớn nhất hiện nay. Xã hội hiện đại giúp chúng ta kết nối với hàng ngàn người trên mạng, nhưng lại dễ làm chúng ta xa cách những người đang sống sát bên mình. Chúng ta có thể biết tin tức khắp thế giới nhưng lại không biết người hàng xóm đang gặp đau khổ gì. Cho nên khi nghe nói Hội Thánh là mầu nhiệm hiệp thông, em thấy đó cũng là lời mời gọi chữa lành căn bệnh cô đơn của con người thời đại.

Liêm: Một điểm khác cũng rất đáng suy nghĩ là vấn đề các đoàn thể và phong trào. Tông Huấn nhìn nhận đây là những ân huệ Chúa Thánh Thần ban cho Hội Thánh, nhưng đồng thời nhắc rằng mọi đặc sủng đều phải phục vụ sự hiệp nhất. Nhiều khi chúng ta vô tình quá yêu mến đoàn thể của mình đến nỗi nghĩ rằng chỉ nhóm mình mới đúng, mới tốt. Từ đó phát sinh sự so sánh hoặc khép kín.

Mỹ Linh: Em thấy đây là bài học rất quan trọng cho tất cả chúng ta trong Phong trào Giáo dân. Nếu phong trào giúp chúng ta yêu mến Hội Thánh hơn, yêu mến giáo xứ hơn và dấn thân phục vụ xã hội nhiều hơn thì đó là dấu hiệu tốt. Nhưng nếu tham gia phong trào mà lại xa cách giáo xứ hoặc coi thường những đoàn thể khác thì chắc chắn đã có điều gì đó lệch hướng. Hiệp thông không phải là thu hẹp vào nhóm của mình, mà là mở rộng trái tim để đón nhận những đặc sủng khác nhau.

Liêm: Tôi rất thích hình ảnh dàn nhạc. Trong một dàn nhạc giao hưởng, không phải nhạc cụ nào cũng phát ra cùng một âm thanh. Chính sự khác biệt tạo nên vẻ đẹp của bản hòa tấu. Trong Hội Thánh cũng vậy. Linh mục, tu sĩ và giáo dân có những vai trò khác nhau nhưng cùng phục vụ một sứ mạng.

Mỹ Linh: Và em nghĩ điều đó còn đúng trong đời sống hằng ngày của mỗi gia đình. Người cha, người mẹ, người con không giống nhau. Người nhiều khả năng, người ít khả năng. Nhưng khi mọi người biết trao tặng phần mình có cho người khác thì gia đình trở thành một cộng đoàn yêu thương. Có lẽ Hội Thánh mà Chúa mong muốn cũng như thế: không phải tất cả đều giống nhau, nhưng tất cả đều biết sống cho nhau.

Liêm: Thưa chị Mỹ Linh, sau bài chia sẻ hôm nay, tôi tự hỏi: mỗi ngày tôi đang xây dựng hay làm suy yếu sự hiệp thông? Một lời nói thiếu bác ái, một sự ganh tỵ âm thầm hay một thái độ thờ ơ đều có thể làm tổn thương thân thể Hội Thánh. Ngược lại, một lời động viên, một cử chỉ cảm thông hay một việc phục vụ âm thầm có thể làm cho tình hiệp thông lớn lên.

Mỹ Linh: Em cũng có cùng tâm tình đó. Có lẽ hoa trái đầu tiên mà Chúa mong chúng ta mang lại không phải là những công trình lớn lao, nhưng là một trái tim biết hiệp thông. Bởi vì khi con người thật sự hiệp thông với Thiên Chúa thì tự nhiên họ sẽ biết hiệp thông với anh chị em mình. Và chính nhờ đó thế giới có thể nhận ra khuôn mặt của Đức Kitô đang hiện diện trong Hội Thánh hôm nay.

Liêm: Xin cảm ơn chị Mỹ Linh. Ước mong mỗi chúng ta, từ gia đình, giáo xứ, đoàn thể và Phong trào Giáo dân, biết trở thành những người kiến tạo hiệp thông, để Hội Thánh ngày càng phản chiếu rõ nét hơn tình yêu hiệp nhất của Ba Ngôi Thiên Chúa giữa lòng thế giới.

o0o

PQT: Kính thưa quý thính giả, Qua cuộc trao đổi vừa rồi, có lẽ chúng ta nhận ra rằng hiệp thông không phải là một khái niệm trừu tượng hay một khẩu hiệu đẹp đẽ, nhưng là một cách sống cụ thể hằng ngày. Hiệp thông bắt đầu từ việc biết lắng nghe thay vì kết án, biết cảm thông thay vì dửng dưng, biết cộng tác thay vì ganh đua, và biết phục vụ thay vì tìm kiếm lợi ích cho riêng mình.

Mầu nhiệm hiệp thông mà Hội Thánh sống và loan báo chính là phản ánh sự sống của Thiên Chúa Ba Ngôi giữa lòng thế giới. Mỗi người chúng ta, dù là linh mục, tu sĩ hay giáo dân, đều được mời gọi góp phần xây dựng sự hiệp thông ấy bằng chính đời sống yêu thương, khiêm tốn và trách nhiệm của mình.

Xin Chúa giúp mỗi chúng ta trở thành những người kiến tạo hiệp thông trong gia đình, trong giáo xứ, trong Phong trào Giáo dân và trong môi trường chúng ta đang sống, để qua đó nhiều người nhận ra tình yêu của Thiên Chúa đang hiện diện và hoạt động giữa nhân loại hôm nay.

Xin chân thành cảm ơn quý thính giả đã lắng nghe. Hẹn gặp lại quý vị trong chương trình kỳ tới.

C. Phần Tâm linh

NCK: Kính thưa Quý thính giả, tiếp theo là Phần Tâm linh, do Tiến sĩ Phan Quang Trọng thực hiện, tuần này đặc biệt chia sẻ về bài Tin Mừng Mt 22:15-21 nói về việc nộp thuế cho Xêda trong Thánh lễ Chúa nhật thứ 29 Thường niên, được cử hành vào Chúa nhật 17/10/2026. Tôi xin tóm tắt bài Tin Mừng như sau:

Khi ấy, những người Pharisêu và phe Hêrôđê tìm cách gài bẫy Đức Giêsu bằng câu hỏi: «Có được phép nộp thuế cho Xêda hay không?». Biết rõ ác ý của họ, Đức Giêsu bảo họ đưa đồng tiền nộp thuế cho Người xem. Khi họ xác nhận hình và danh hiệu trên đồng tiền là của Xêda, Người nói: «Của Xêda, hãy trả cho Xêda; của Thiên Chúa, hãy trả cho Thiên Chúa». Cuộc gài bẫy thất bại  khiến họ ngạc nhiên và bỏ đi.

Sau đây, kính mời Quý thính giả theo dõi Tiến sĩ Phan Quang Trọng giải thích ý nghĩa của bài Tin Mừng trên để áp dụng giáo huấn của Chúa Giêsu trong ấy vào đời sống. Xin mời Tiến sĩ Phan Quang Trọng.

o0o

PQT: Kính thưa Quý thính giả, Bài Tin Mừng hôm nay kể lại chuyện những người Pharisêu và phe Hêrôđê tìm cách gài bẫy Đức Giêsu. Họ hỏi Ngài một câu rất khó: «Có được phép nộp thuế cho Xêda hay không?» Nếu trả lời «được», Ngài sẽ bị nhiều người Do Thái xem là theo phe đế quốc Rôma. Nếu trả lời «không», Ngài có thể bị kết án chống lại chính quyền. Đức Giêsu biết rõ dụng ý của họ nên đã trả lời: «Của Xêda, trả về Xêda; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa».

Thoạt nghe, chúng ta dễ nghĩ Chúa chỉ đang nói về tiền thuế. Nhưng thật ra, Ngài muốn dạy một điều sâu xa hơn rất nhiều. Là người Kitô hữu, chúng ta sống giữa xã hội nên có những trách nhiệm phải chu toàn: tôn trọng luật pháp, góp phần xây dựng quê hương đất nước, sống tốt với mọi người. Phong trào Giáo dân thì luôn luôn cổ võ ý thức trách nhiệm của người Kitô hữu đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội, của Giáo Hội, đặc biệt phải chống bất công xã hội, chống lại tội ác, đồng thời cổ võ cho hòa bình thế giới, v.v... Đó là những điều thuộc về «Xêda». Nhưng đồng thời, chúng ta cũng thuộc về Thiên Chúa. Vì thế, chúng ta phải sống theo sự thật, công bằng, tình yêu và tiếng nói của lương tâm. Đó là những điều thuộc về Thiên Chúa.

Trong cuộc sống thường ngày, hai bổn phận này thường không mâu thuẫn với nhau. Nhưng đôi khi chúng ta gặp những hoàn cảnh khó xử. Chẳng hạn biết một việc là sai nhưng ai cũng làm vì không làm thì bị phiền nhiễu; biết phải nói sự thật nhưng lại sợ mất lợi ích; biết phải bênh vực điều đúng nhưng ngại bị chê cười hoặc thiệt thòi. Những lúc ấy, người Kitô hữu phải tự hỏi: điều gì đẹp lòng Chúa hơn? Điều gì phù hợp với sự thật và lương tâm hơn?

Kinh Thánh dạy chúng ta phải tôn trọng quyền bính và những luật lệ chính đáng. Nhưng Kinh Thánh cũng dạy rằng: «Phải vâng lời Thiên Chúa hơn vâng lời người phàm». Điều đó có nghĩa là khi phải chọn lựa giữa quyền lợi cá nhân và sự thật, giữa áp lực của đám đông và tiếng nói lương tâm, người môn đệ Đức Kitô phải can đảm chọn điều đúng theo ý Chúa.

Có một cách hiểu rất đẹp về Tin Mừng hôm nay. Đồng tiền mang hình Xêda nên thuộc về Xêda. Còn con người mang hình ảnh Thiên Chúa nên thuộc về Thiên Chúa. Vì thế, điều Chúa quan tâm không phải là đồng tiền thuế, mà là chính cuộc đời của chúng ta. Chúa muốn chúng ta trao cho Ngài trái tim, lương tâm và cả cuộc sống của mình.

Ước gì qua bài Tin Mừng này, mỗi người chúng ta biết chu toàn mọi trách nhiệm ở đời, nhưng đồng thời luôn nhớ rằng mình thuộc về Thiên Chúa. Và trong mọi chọn lựa của cuộc sống, chúng ta luôn biết sống theo sự thật, theo tình yêu và theo thánh ý Chúa.

Hơn hai ngàn năm đã trôi qua, lời dạy ấy của Chúa vẫn mang tính thời sự đối với người Kitô hữu. Chúng ta vừa là công dân của một đất nước, vừa là con cái Thiên Chúa; vừa có những trách nhiệm giữa đời thường, vừa được mời gọi sống theo tiếng nói lương tâm và thánh ý Chúa. Làm sao để sống hài hòa giữa hai bổn phận ấy? Khi nào phải vâng phục quyền bính, và khi nào phải can đảm làm theo tiếng gọi của Thiên Chúa? Đó là những thao thức của hai thành viên Phong trào Giáo dân là vợ chồng anh Đạt và chị Lộc. Hai anh chị cùng chia sẻ với nhau về ý nghĩa và thông điệp của bài Tin Mừng hôm nay. Kính mời Quí Vị theo dõi cuộc đàm thoại này. Xin mời hai anh chị Đạt và Lộc.

o0o

Đạt: Lộc ơi, đọc bài Tin Mừng về chuyện nộp thuế cho Xêda, anh thấy người Pharisêu đặt bẫy Chúa Giêsu quá hiểm. Chỉ một câu hỏi thôi: «Có được phép nộp thuế cho Xêda không?» mà xem ra trả lời cách nào cũng mắc bẫy.

Lộc: Đúng vậy đó, anh. Nhưng em nghĩ điều hay nhất không phải là Chúa thoát khỏi cái bẫy ấy, mà là Ngài đã đưa cuộc đối thoại lên một tầm cao hơn. Người ta chỉ nghĩ đến đồng tiền, còn Chúa lại nghĩ đến con người, anh ạ!

Đạt: Ý của em là sao? Anh chưa hiểu.

Lộc: Anh có để ý thái độ của Chúa không? Chúa cầm đồng tiền lên và hỏi: «Hình và danh hiệu này của ai?». Khi họ trả lời: «Của Xêda», Chúa liền nói: «Của Xêda, hãy trả cho Xêda». Nhưng rồi Ngài nói tiếp: «Của Thiên Chúa, hãy trả cho Thiên Chúa». Em thấy câu thứ hai mới là trọng tâm Chúa muốn nói.

Đạt: À, anh hiểu rồi. Đồng tiền mang hình Xêda nên thuộc về Xêda. Nhưng con người mang hình ảnh Thiên Chúa nên những gì có giá trị của con người đều thuộc về Thiên Chúa.

Lộc: Chính xác. Nhiều người cứ tranh luận mãi chuyện nộp thuế hay không nộp thuế, nhưng Chúa đang hỏi mỗi người chúng ta một câu hỏi sâu xa hơn: «Con đang thuộc về ai vậy?»

Đạt: Nghe em nói, anh giật mình. Vì thật ra chúng ta dễ trả tiền cho nhà nước, trả công việc cho cơ quan, trả thời gian cho bạn bè, trả sức lực cho việc làm ăn... Nhưng còn biết bao điều thuộc về Thiên Chúa thì nhiều khi chúng ta lại trả rất ít, có khi quên trả luôn.

Lộc: Đúng thế. Thiên Chúa không cần tiền bạc của chúng ta. Điều Ngài muốn là trái tim hay tình yêu của chúng ta đối với Ngài và đối với tha nhân. Nhiều người vẫn giữ đạo, vẫn đi lễ, nhưng tâm hồn thì hoàn toàn bị chiếm giữ bởi tiền bạc, danh vọng hoặc quyền lợi riêng. Bên ngoài hay trên danh nghĩa thì thuộc về Chúa, nhưng bên trong hay trên thực tế thì chúng ta lại thuộc về những «Xêda» khác.

Đạt: Anh thấy cách sống đạo của chúng ta có thể chưa đúng, chưa hợp lý. Chúng ta thường nghĩ mình tự do không thuộc về ai, nhưng thực ra con người luôn thuộc về một điều gì đó. Nếu không thuộc về Thiên Chúa thì chắc chắn sẽ thuộc về tiền bạc, về quyền lực, về đam mê, về dư luận hay về một điều gì khác.

Lộc: Đó là điều em cũng suy nghĩ. Có những người không quỳ gối trước tượng thần nào cả, nhưng lại quỳ gối trước đồng tiền. Có những người không thờ ngẫu tượng bằng đá bằng gỗ, nhưng lại thờ chính «cái tôi» của mình.

Đạt: Vậy thì lời Chúa hôm nay không chỉ nói về thuế, mà còn nói về sự tự do nội tâm.

Lộc: Đúng rồi. Người thật sự thuộc về Thiên Chúa là người được tự do. Tự do để sống theo lương tâm. Tự do để làm điều đúng, để làm theo lẽ phải, ngay cả khi điều đó khiến mình thiệt thòi.

Đạt: Điều này làm anh nhớ đến câu trong sách Công vụ. Thánh Phêrô tuyên bố trước Thượng Hội đồng các thượng tế: «Phải vâng lời Thiên Chúa hơn vâng lời người phàm.»

Lộc: Đúng vậy. Là người giáo dân, chúng ta không chỉ có trách nhiệm với xã hội, mà còn có trách nhiệm với Thiên Chúa, với lương tâm của chúng ta nữa. Chúng ta phải tôn trọng luật pháp, chu toàn nghĩa vụ công dân, đóng góp cho cộng đồng. Nhưng khi tôn trọng những thứ đó, nếu thấy có sự xung đột giữa sự thật và gian dối, giữa công lý và bất công, giữa ý Chúa và lợi ích cá nhân, thì người Kitô hữu phải biết chọn đứng về phía Thiên Chúa.

Đạt: Anh nghĩ những thử thách ấy không phải lúc nào cũng lớn lao như thời các thánh tử đạo. Đôi khi chỉ là chuyện rất nhỏ và rất cụ thể trong cuộc sống.

Lộc: Nghĩa là sao? Xin anh cho một vài ví dụ?

Đạt: Ví dụ như gian dối trong công việc để được lợi hơn. Im lặng trước một điều sai trái để khỏi mất lòng người khác. Hoặc biết điều gì là đúng nhưng không dám làm vì sợ bị cô lập.

Lộc: Anh nói rất đúng. Những lúc ấy, mỗi người đều phải tự hỏi: «Mình đang nghe theo tiếng nói nào? Tiếng nói của lương tâm hay tiếng nói của sự tiện lợi?»

Đạt: Càng suy nghĩ anh càng thấy câu nói của Chúa thật sâu sắc. Chúa không phủ nhận trách nhiệm đối với xã hội, nhưng cũng không cho phép bất cứ quyền lực nào chiếm lấy vị trí của Thiên Chúa trong tâm hồn con người.

Lộc: Và đó là điều rất đẹp nơi người Kitô hữu trưởng thành. Họ là công dân tốt của đất nước, nhưng đồng thời cũng là công dân của Nước Trời. Họ làm việc giữa trần gian, nhưng trái tim thì luôn hướng về Thiên Chúa.

Đạt: Có lẽ cuối cùng, câu hỏi quan trọng nhất không phải là: «Tôi phải nộp cho Xêda bao nhiêu?», mà là: «Tôi đã trả cho Thiên Chúa những gì thuộc về Ngài chưa?»

Lộc: Đúng vậy đó, anh. Vì đến cuối đời, Chúa sẽ không hỏi chúng ta có kiếm được bao nhiêu tiền hay giữ được bao nhiêu quyền lực. Ngài sẽ hỏi: «Con có thuộc về Ta không? Con có yêu Ta hết lòng không?» Đó mới là câu hỏi quyết định tương lai đời đời của ta.

Đạt: Xin Chúa giúp chúng ta biết sống giữa thế gian nhưng không thuộc về thế gian, biết chu toàn mọi trách nhiệm trần thế nhưng luôn dành cho Thiên Chúa vị trí cao nhất trong tâm hồn mình.

Lộc: Amen. Và đó cũng chính là ý nghĩa sâu xa của lời Chúa hôm nay: «Của Xêda, hãy trả cho Xêda; còn của Thiên Chúa, hãy trả cho Thiên Chúa.»

o0o

PQT: Qua cuộc trao đổi vừa rồi, chúng ta nhận ra rằng điều Đức Giêsu muốn dạy không chỉ là chuyện nộp thuế cho Xêda, mà còn là xác định đâu là Đấng thực sự làm chủ cuộc đời mình. Đồng tiền mang hình Xêda nên thuộc về Xêda; còn con người mang hình ảnh Thiên Chúa nên thuộc về Thiên Chúa.

Người Kitô hữu được mời gọi chu toàn trách nhiệm đối với gia đình, xã hội và đất nước bằng tất cả tinh thần trách nhiệm và tình yêu. Nhưng trên mọi giá trị trần thế, chúng ta vẫn luôn phải đặt Thiên Chúa ở vị trí cao nhất trong tâm hồn mình. Khi biết lắng nghe tiếng nói của lương tâm ngay thẳng và can đảm thi hành điều đúng đắn, chúng ta đang thực hiện lời mời gọi của Chúa: «Phải vâng lời Thiên Chúa hơn vâng lời người phàm».

Xin Chúa giúp mỗi người chúng ta biết sống giữa lòng thế giới hôm nay với một trái tim tự do, trung thực và đầy tình yêu, để mọi suy nghĩ, lời nói và việc làm của chúng ta đều phản chiếu hình ảnh của Thiên Chúa, Đấng mà chúng ta thuộc về.

Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong chương trình lần sau. Xin Thiên Chúa chúc lành cho tất cả chúng ta. Amen.

 

D. Kết thúc:

NCK: Chương trình phát thanh của Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại xin kết thúc tại đây. Kính mời Quý thính giả đón nghe chương trình phát thanh lần tới.

Kính chào tạm biệt Quý thính giả. Rất mong gặp lại Quý thính giả trong chương trình lần tới.

 

 

 

Comments

Popular posts from this blog

Chỉ khi hạnh phúc mất đi, ta mới ý thức được mình từng có nó

Hạnh phúc tìm sai chỗ, hạnh phúc sao được?

Mung le Duc Me Man Coi Bon Mang