Scenario 11
Scenario buổi phát thanh thứ 11
của Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại
Mở đầu
NCK: Kính thưa Quý thính
giả, Đây là Tiếng Nói Giáo dân, do Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải Ngoại thực
hiện. Tiếng Nói Giáo dân rất hân hạnh được đến với thính giả lần thứ 11 trên
làn sóng này. (nhạc 2 giây)
Kính thưa
quí thính giả, tôi là NCK, đại diện cho Cơ Quan Truyền Thông của
Phong Trào Giáo Dân Việt Nam Hải Ngoại, kính gửi lời chào thân thương đến quí
thính giả của
Đài.
Kính thưa quý thính giả, chương trình của các buổi phát
thanh của Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại gồm có: Phần tin tức trong Giáo Hội, kế đó là Phần Hướng
Đi của Phong trào và cuối cùng là Phần Tâm linh.
Phần Hướng Đi của Phong trào do Kỹ sư Đỗ Như Điện thực hiện.
Hôm nay, ông sẽ trình bày về Sứ mạng của người tín hữu giáo dân trong chương 4
của Tông huấn «Người Kitô hữu Giáo dân»
do Thánh Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II ban hành. Kế đó là phần đào sâu về Tông Huấn
Tiếp theo là Phần Tâm linh, do Tiến sĩ Phan Quang Trọng thực
hiện, tuần này đặc biệt chia sẻ về bài Tin Mừng Mt
22:15-21 trong Thánh lễ Chúa nhật thứ 30 Thường niên, được
cử hành vào Chúa nhật 25/10/2026 nói về chuyện Đức Giêsu nói về Điều răn trọng
nhất khi trả lời những người Pharisêu đến hỏi Ngài. Kế đó là phần đàm thoại về
giáo huấn của Bài Tin Mừng nhằm áp dụng vào đời sống thực tế
Kính thưa Quý thính giả, để mở đầu chương trình, kính mời
Quí Vị theo dõi một số tin tức Công giáo nổi bật trong tuần qua, do anh Thanh
Liêm và chị Mỹ Linh phụ trách. Xin mời chị Mỹ Linh và anh Thanh Liêm.
A. Phần Tin tức
Mỹ Linh: Trước hết, biến cố được quan tâm nhất trong tuần là tình
hình sức khỏe của Đức Giáo hoàng Lêô XIV. Ngày 13 tháng 10, ngài được phẫu
thuật tại bệnh viện Gemelli để cắt bỏ một khối u ở phổi. Sau thời gian điều
trị, ngài đã xuất viện ngày 17 tháng 10 và trở lại xuất hiện tại cửa sổ Dinh
Tông Tòa trong giờ kinh Truyền Tin ngày 18 tháng 10. Ngài cảm ơn đội ngũ y tế
cũng như hàng triệu tín hữu đã cầu nguyện cho mình, đồng thời cho biết sẽ từng
bước trở lại các hoạt động mục vụ trong thời gian tới.
Thanh Liêm: Liên quan đến các nỗ lực hòa bình, ngày 16 tháng 10, từ
bệnh viện, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã chủ động điện đàm với Tổng thống Nga
Vladimir Putin. Ngài kêu gọi một lệnh ngừng bắn vì mục đích nhân đạo tại khu
vực Oleshky, vùng Kherson, nhằm tạo điều kiện đưa lương thực, thuốc men đến với
thường dân và giúp những người muốn rời khỏi vùng chiến sự được sơ tán an toàn.
Đây được xem là một nỗ lực cụ thể của Tòa Thánh nhằm bảo vệ dân thường trong
bối cảnh chiến tranh kéo dài.
Mỹ Linh: Ngày 18 tháng 10, Giáo hội hoàn vũ cử hành Ngày Thế giới
Truyền giáo lần thứ 100 với chủ đề: «Một
trong Đức Kitô, hiệp nhất trong sứ mạng». Thông điệp năm nay nhấn mạnh rằng
việc loan báo Tin Mừng đòi hỏi các cộng đoàn Kitô hữu phải sống hiệp nhất, hòa
giải và yêu thương nhau. Sự chia rẽ trong nội bộ Giáo hội sẽ làm suy giảm chứng
tá Tin Mừng trước thế giới. Nhân dịp này, Tòa Ân giải Tối cao cũng ban ơn toàn
xá cho các tín hữu hội đủ những điều kiện thông thường của Giáo hội.
Thanh Liêm: Về đời sống Giáo hội toàn cầu, báo cáo mới được công bố cho
thấy số tín hữu Công giáo trên thế giới hiện khoảng 1,422 tỷ người. Đáng chú ý,
số người Công giáo tại châu Phi đã vượt châu Âu lần đầu tiên, phản ánh sự phát
triển mạnh mẽ của Giáo hội tại lục địa này. Báo cáo cũng ghi nhận số linh mục
trên toàn thế giới tăng trở lại sau nhiều năm sụt giảm, dù số nữ tu và chủng
sinh vẫn tiếp tục giảm.
Mỹ Linh: Bên cạnh đó, Vatican vừa kết thúc cuộc gặp quốc tế nhân
dịp 10 năm tông huấn Amoris Laetitia.
Dịp này, Giáo hội tái khẳng định tầm quan trọng của gia đình trong đời sống đức
tin và sứ mạng truyền giáo, đồng thời kêu gọi tiếp tục đồng hành với các gia
đình trước những thách đố của xã hội hiện đại.
Thanh Liêm: Tại Việt Nam, ngày 15 tháng 10, Hội thảo Di sản văn hóa của
các thừa sai Công giáo tại Việt Nam đã được tổ chức tại Trung tâm Mục vụ Tổng
Giáo phận Sài Gòn. Hội thảo góp phần làm nổi bật những đóng góp của các nhà
truyền giáo đối với văn hóa, giáo dục và lịch sử của dân tộc Việt Nam.
Mỹ Linh: Không lâu sau cuộc tông du của Đức Giáo Hoàng Lêô 14, thì
tại Pháp đã liên tục nổ ra những cuộc biểu tình bạo động hàng loạt vào ngày
17/10 để phản đối tình trạng sinh hoạt đắt đỏ. Cuộc biểu tình đã biến thành bạo
loạn, họ đốt phá, cướp bóc, và toà thị chính Paris đã thành biển lửa, vì thế đã
có hơn 2.400 người bị bắt. Các giám mục Công giáo Pháp đã lên án bạo lực, đã
liên đới với nạn nhân, kêu gọi cầu nguyện cho hòa bình và tránh vòng xoáy hận
thù.
Thanh Liêm: Kính thưa Quí Vị, Đó là những tin tức Công giáo đáng
chú ý trong tuần qua. Xin cảm ơn quý vị đã theo dõi.
NCK: Kính thưa Quý thính giả, tiếp theo phần Tin tức trong Giáo
Hội là phần Hướng Đi tức Linh đạo của Phong trào. Phần này do Kỹ sư Đỗ Như Điện
là Điều Hợp viên của Phong trào thực hiện. Kính mời anh Đỗ Như Điện.
B. Phần Hướng Đi
1) Tông Huấn người Tín Hữu Giáo dân
BÀI 7: CHƯƠNG IV – NHỮNG NGƯỜI THỢ TRONG VƯỜN NHO
- SỨ MẠNG TRONG HỘI THÁNH
Kính chào quý thính giả.
Mời quý thính giả nghe tiếp những tư tưởng chúng tôi đã trình bày trong 6 bài
trước. Sau khi nói về hiệp thông trong Chương III, Hôm
nay tôi tóm lược Chương IV. Tiêu đề của chương IV là: NHỮNG NGƯỜI THỢ TRONG VƯỜN NHO - SỨ MẠNG
TRONG HỘI THÁNH. Chương này đi vào một vấn đề rất thực
tế: Người giáo dân làm gì trong Hội Thánh?
Tông Huấn khẳng định một nguyên tắc quan trọng: Người giáo
dân không phải là người cộng tác của hàng giáo sĩ theo nghĩa hàng giáo sĩ làm
chính còn giáo dân làm phụ. Nhưng người giáo dân cùng chịu trách nhiệm với hàng
giáo sĩ về sứ mạng của Hội Thánh. Mỗi người, tùy theo ơn gọi, đều là người lao
công chính thức trong vườn nho.
Sứ mạng ấy trước hết là loan báo Tin Mừng. Loan báo bằng cách
nào? Tông Huấn nhấn mạnh tới việc tái truyền giảng Tin Mừng. Nghĩa là có nhiều
người đã được Rửa Tội nhưng đức tin còn non yếu, sống xa rời Hội Thánh. Người
giáo dân sống gần gũi họ nhất, trong cùng một khu xóm, cùng một nơi làm việc,
chính là những người có thể đem Chúa đến cho họ bằng đời sống chứng tá hằng
ngày.
Thứ hai là việc tham gia vào đời sống Phụng Vụ, vào việc dạy giáo lý,
vào các công việc bác ái. Ở đây Tông Huấn phân biệt rõ hai loại dấn thân: Có những
việc người giáo dân làm với tư cách là thừa tác viên, giúp cho linh mục, như đọc
sách thánh, cho rước lễ, dạy giáo lý. Những việc này rất quý, nhưng chỉ là một
phần. Phần chính yếu và đặc thù hơn của người giáo dân là làm chứng cho Chúa
ngay trong bậc sống của mình, nơi mà linh mục không có mặt.
Thứ ba, để làm được như vậy, người giáo dân cần được
đào tạo. Tông Huấn dành nhiều số để nói về việc đào tạo người giáo dân. Đào tạo
không chỉ là học một vài lớp giáo lý, mà là đào tạo toàn diện: đào tạo về
thiêng liêng để có đời sống nội tâm vững chắc; đào tạo về giáo lý để hiểu biết đức
tin; đào tạo về xã hội để có khả năng phân định và hành động; và đào tạo về khả
năng thực hành. Việc đào tạo này phải bắt đầu từ gia đình, tiếp tục trong giáo
xứ, trong các đoàn thể và trong các trường học Công Giáo.
Đặc biệt, Tông Huấn nói tới vai trò của người phụ nữ, của người trẻ, của người
già và người đau yếu. Mỗi người đều có chỗ đứng. Người phụ nữ với sự nhạy cảm
và lòng quảng đại, có vai trò không thể thay thế trong
gia đình và xã hội. Người trẻ là hiện tại và tương lai của Hội Thánh, cần được
lắng nghe và trao trách nhiệm. Người già và người đau yếu, dù không còn hoạt động
bên ngoài, vẫn là những người lao công quý giá bằng lời cầu nguyện và sự kết hợp
những đau khổ của mình với thập giá Chúa.
Như vậy, Chương IV mở ra một Hội Thánh năng động, nơi mọi
người đều có việc để làm, không ai thất nghiệp trong vườn nho của Chúa.
Kính mời quý vị đón nghe bài cuối cùng, bài thứ tám, chúng
ta sẽ tìm hiểu Chương V, là chương nói về sứ mạng của người giáo dân ngoài thế
giới.
o0o
2) Mục quảng diễn
NCK: Kính thưa Quý thính giả, Để đào sâu hầu áp dụng
cách thực tế vào đời sống chương IV trong Tông huấn Người Tín Hữu Giáo dân do Đức
Cố Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II ban hành mà Kỹ sư Đỗ Như Điện vừa trình bày, kính
mời Quí Vị theo dõi Tiến sĩ Phan Quang Trọng quảng diễn nội dung chương IV
trong Tông Huấn trên. Xin mời anh Phan Quang Trọng.
PQT: Kính thưa quý vị, hiện
nay rất nhiều người giáo dân vẫn còn nghĩ rằng công việc của Hội Thánh chủ yếu
thuộc về các linh mục, tu sĩ, còn giáo dân chỉ là những người tham gia hay hỗ
trợ mà thôi. Nhưng theo Tông huấn Người Tín Hữu Giáo dân của Đức Giáo hoàng
Gioan Phaolô II thì mỗi người khi đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội thì đều là một
người thợ thực sự trong vườn nho của Chúa, nghĩa là đều có trách nhiệm đối với
sứ mạng chung của Hội Thánh.
Là một người sống giữa
xã hội, làm việc trong môi trường đời thường, tôi đặc biệt tâm đắc với ý tưởng
rằng việc loan báo Tin Mừng không nhất thiết phải bắt đầu từ bục giảng hay
những hoạt động lớn lao. Chúa đang hiện diện nơi gia đình, nơi công sở, nơi các
mối quan hệ hằng ngày của tôi. Cách tôi làm việc có lương tâm, đối xử công bằng
với người khác, nói sự thật và sống yêu thương cũng chính là một hình thức rao
giảng Tin Mừng. Những người sống chung quanh ta, làm việc với ta, có thể họ
không đọc Kinh Thánh, nhưng họ có thể hiểu được Tin Mừng qua chính đời sống của
người Kitô hữu chúng ta.
Tôi cũng suy nghĩ
nhiều về việc đào tạo người giáo dân. Trong một thế giới đầy biến động và nhiễu
loạn thông tin như hôm nay, lòng đạo đức thôi chưa đủ. Người Kitô hữu còn cần
hiểu biết giáo lý, hiểu biết xã hội và có khả năng phân định trước những vấn đề
của thời đại. Điều đó thôi thúc chúng ta phải học hỏi nhiều hơn, không ngừng
bồi dưỡng đời sống nội tâm cũng như kiến thức đức tin để có thể sống đạo một
cách trưởng thành và có trách nhiệm.
Một điểm khác làm tôi
xúc động là xác tín rằng không ai là vô dụng trong Hội Thánh. Người trẻ, người
già, người phụ nữ, người đau yếu, mỗi người đều có sứ mạng riêng. Chính sự đa
dạng đó làm nên vẻ đẹp của Dân Chúa. Người còn khỏe mạnh thì phục vụ bằng hành
động; người đau yếu thì phục vụ bằng lời cầu nguyện và bằng sự hiệp thông với
thập giá của Đức Kitô. Không người Kitô hữu nào lại không có sứ mạng và không
có khả năng thi hành sứ mạng cứu độ của mình.
Sau cùng, điều tôi rút
ra cho bản thân là: thay vì hỏi Hội Thánh có thể làm gì cho tôi, tôi cần tự hỏi
rằng mình có thể làm gì cho Hội Thánh và cho Nước Chúa. Nếu mỗi giáo dân ý thức
mình là một người thợ trong vườn nho, thì Hội Thánh sẽ không còn là một cơ chế
do một số người điều hành, nhưng sẽ trở thành một cộng đoàn sống động, nơi mọi
người cùng góp phần xây dựng Nước Thiên Chúa giữa lòng thế giới hôm nay.
Xin Chúa giúp chúng ta
không chỉ hiểu những giáo huấn ấy bằng trí óc, mà còn biết biến chúng thành
hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày, để thực sự trở thành những người lao
công trung tín trong vườn nho của Ngài.
Sau đây, kính mời Quý
thính giả theo dõi cuộc đàm thoại chia sẻ giữa anh Thành Đạt và chị Ngọc Tuyết
về những gì họ học hỏi được từ Tông Huấn Người Tín Hữu Giáo dân của Đức Cố Giáo
Hoàng Gioan Phalô II được anh Điện trình bày về sứ mạng của mỗi giáo dân trong
vườn nho của Chúa. Xin mời chị Tuyết và anh Đạt.
o0o
Mọi người đều có việc để làm trong vườn nho của Chúa
Đạt: Chị Tuyết ơi, sau khi nghe anh Điện trình bày tư tưởng của
Đức Gioan Phaolô II về «Những người thợ
trong vườn nho», tôi có cảm giác ngài đang nói trực tiếp với những người
giáo dân như chúng ta. Trước đây tôi cứ nghĩ làm việc tông đồ là chuyện của
linh mục hay các hội đoàn trong giáo xứ. Nhưng bây giờ tôi thấy khác. Mỗi người
đã lãnh Bí tích Rửa tội đều được Chúa sai đi.
Ngọc Tuyết: Tôi cũng cảm nhận y như anh vậy. Điều làm tôi suy
nghĩ nhất là ngài khẳng định giáo dân không phải là người phụ giúp cho hàng
giáo sĩ, mà là người cùng chia sẻ với hàng giáo sĩ trách nhiệm với Hội Thánh.
Nếu hiểu như thế thì câu hỏi không còn là: «Giáo
xứ cần tôi làm gì?» mà là: «Chúa muốn
tôi làm gì trong hoàn cảnh sống hiện nay?»
Đạt: Đúng rồi. Là một kỹ sư, tôi nhận ra môi trường truyền giáo
lớn nhất của mình không phải ở nhà thờ mà ở công ty của tôi. Tôi nghĩ mình có
thể thực hiện một sáng kiến nhỏ. Mỗi tháng tôi sẽ rủ một vài đồng nghiệp dùng
bữa trưa chung với tôi, không phải để giảng đạo, mà để chia sẻ những giá trị
cần thiết cho công ty như sự trung thực, tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái và
tinh thần phục vụ. Người ta thường xa Chúa không phải vì họ ghét Chúa, mà vì
chưa gặp được một Kitô hữu làm chứng cho Chúa bằng chính đời sống của họ.
Ngọc Tuyết: Ý tưởng đó rất hay. Còn tôi là giáo viên nên tôi tự hỏi:
làm sao mang Tin Mừng vào lớp học tôi dạy mà vẫn tôn trọng mọi học sinh? Tôi
nghĩ câu trả lời không phải là giảng đạo trong lớp, mà là tạo ngay trong lớp
tôi dạy một nền văn hóa yêu thương và tôn trọng lẫn nhau. Tôi muốn dành mỗi
tuần một khoảng thời gian ngắn để khuyến khích học sinh làm một việc tốt cho
người khác rồi khuyến khích nhau làm như vậy. Biết đâu qua những hạt giống nhỏ
bé ấy, các em học sinh sẽ học được tinh thần Tin Mừng.
Đạt: Tôi thấy đó chính là điều Tông huấn nhấn mạnh: giáo dân làm
chứng cho Chúa ở những nơi mà linh mục không thể hiện diện. Nhưng muốn làm được
như vậy thì phải được đào tạo. Tôi nhận ra mình đọc rất nhiều tin tức, học thêm
nhiều chuyện, nhưng lại dành rất ít thời gian cho việc học hỏi để phát triển
đời sống đức tin.
Ngọc Tuyết: Tôi cũng vậy, anh Đạt à. Tôi đang nghĩ đến một cách thực tế
hơn. Tại sao chúng ta không lập một nhóm học hỏi trực tuyến mới đầu chỉ giữa
anh chị em trong Phong trào với nhau, khi đã thành thục rồi thì mời những người
khác tham gia nữa? Mỗi tuần chỉ cần một giờ. Một người chuẩn bị một chủ đề về
Kinh Thánh, Giáo huấn xã hội Công giáo hoặc một vấn đề thời sự để tất cả cùng
bàn với nhau theo ánh sáng đức tin. Như thế giáo dân vừa được đào tạo vừa có cơ
hội trao đổi với nhau.
Đạt: Hay lắm. Và tôi còn nghĩ tới một điều nữa. Ngày nay nhiều
người trẻ không đến với Hội Thánh, nhưng họ lại hiện diện rất nhiều trên mạng
xã hội. Vì thế, thay vì ta chỉ đăng những tin tức gây tranh cãi hoặc những lời
than phiền, chúng ta có thể tạo những video ngắn, những bài viết đơn giản kể về
các gương sống đẹp, những việc bác ái hoặc những trải nghiệm đức tin chân thật.
Đó cũng là một cách truyền giáo.
Ngọc Tuyết: Tôi hoàn toàn đồng ý. Thực ra người trẻ hôm nay không thiếu
thông tin, họ thiếu chứng nhân. Họ cần thấy những người sống điều mình tin.
Ngoài ra, bài học hôm nay còn nhắc tôi đến những người già và người đau yếu.
Nhiều người nghĩ họ không còn có thể đóng góp gì cho Hội Thánh. Nhưng Đức Gioan
Phaolô II nói rằng họ vẫn là những người lao công quý giá bằng lời cầu nguyện
và sự hy sinh của mình.
Đạt: Điều đó gợi cho tôi một sáng kiến khác. Trong giáo xứ, có
thể lập một «Mạng lưới cầu nguyện».
Những người lớn tuổi hoặc đau bệnh không thể tham gia các hoạt động bên ngoài
sẽ nhận các ý chỉ cầu nguyện hằng tuần và hiệp thông với toàn cộng đoàn. Như
vậy họ không cảm thấy mình bị quên lãng.
Ngọc Tuyết: Tôi rất thích ý tưởng đó. Nó diễn tả đúng hình ảnh Hội
Thánh như một thân thể sống động, trong đó mỗi người đóng góp theo khả năng
riêng của mình.
Đạt: Sau khi nghe anh Điện và anh Trọng quảng diễn về chương «những người thợ trong vườn nho với sứ mạng trong Hội Thánh», tôi càng xác tín rằng Hội Thánh không thiếu việc để làm,
mà chỉ thiếu người ý thức rằng mình đã được Chúa sai đi.
Ngọc Tuyết: Còn tôi thì nghĩ thông điệp lớn nhất của Đức Gioan Phaolô
II là: đừng chờ một chức vụ mới phục vụ Chúa; hãy bắt đầu ngay từ vị trí hiện
tại của mình. Chẳng hạn như là người mẹ trong gia đình, người công nhân trong
xưởng máy, người giáo viên trong lớp học, người doanh nhân trên thương trường
hay người bệnh trên giường đau khổ, tất cả đều có thể trở thành những người thợ
trong vườn nho Chúa.
Đạt: Đúng vậy. Và nếu mỗi người chúng ta hôm nay thực hiện một
việc làm nhỏ để đem Chúa đến cho người khác, thì vườn nho của Chúa sẽ sinh
nhiều hoa trái hơn chúng ta tưởng.
o0o
PQT: Thưa quý vị, Chúa không kêu gọi tất cả chúng ta làm những
việc lớn lao, nhưng Ngài mời gọi mỗi người hãy trung thành với sứ mạng của mình
ngay trong hoàn cảnh sống hằng ngày. Hôm nay, sau cuộc trò chuyện này, xin mỗi
người chúng ta có thể tự hỏi: Tôi có thể làm một việc cụ thể nào để đem tình
yêu, sự thật và niềm hy vọng của Chúa đến cho người khác? Có thể chỉ là một
lời động viên, một hành động phục vụ, một việc bác ái âm thầm hay một lời cầu
nguyện chân thành. Khi mỗi người giáo dân biết bắt đầu từ những việc nhỏ ấy,
Hội Thánh sẽ trở nên sống động hơn, và thế giới sẽ nhận ra khuôn mặt yêu thương
của Đức Kitô qua chính đời sống chúng ta. Xin đừng chờ đến ngày mai, hãy bắt
đầu ngay từ hôm nay.
o0o
C. Phần Tâm linh
NCK: Tiếp theo phần Hướng Đi là phần Tâm linh, nhằm chia sẻ về giáo huấn của Đức Giêsu qua bài Tin Mừng
trong Thánh Lễ Chúa nhật gần nhất. Tuần này chia sẻ về Bài Tin Mừng Chúa nhật
30 Thường Niên, tức Tin Mừng Mt 22:34-40, nói về Điều răn quan trọng nhất.
Chúng tôi xin tóm tắt bài Tin Mừng ấy như sau:
Khi
ấy, một người Pharisêu thông luật muốn thử thách Đức Giêsu về luật pháp, bèn hỏi:
«Trong
Lề Luật, điều răn nào là quan trọng nhất?» Đức Giêsu trả lời rằng
điều răn quan trọng nhất là: yêu
mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn. Đồng
thời, Ngài thêm ngay điều răn thứ hai cũng quan trọng không kém, đó là yêu người thân cận như chính mình.
Qua
câu trả lời ấy, Đức Giêsu cho thấy toàn bộ Lề Luật và lời dạy của các ngôn sứ gồm
mấy trăm điều đều quy về hai điều răn này. Nói cách khác, cốt lõi của đời sống
đạo không nằm ở việc giữ thật nhiều luật lệ, nhưng ở tình yêu đối với Thiên
Chúa và đối với tha nhân. Hai tình yêu ấy không thể tách rời nhau: ai yêu mến
Thiên Chúa thật sự sẽ yêu thương con người; và yêu thương con người chính là
cách cụ thể để diễn tả tình yêu đối với Thiên Chúa.
Để
đào sâu về giáo huấn bài Tin Mừng trên, kính mời Quí Vị theo dõi phần giải
thích và chia sẻ của Tiến sĩ Phan Quang Trọng trong chiều hướng «sống đạo
giữa đời thường» hay «đem đạo vào đời». Xin mời anh Trọng.
o0o
2) Mục quảng diễn
PQT: Kính thưa quý vị, hiện
nay rất nhiều người giáo dân vẫn còn nghĩ rằng công việc của Hội Thánh chủ yếu
thuộc về các linh mục, tu sĩ, còn giáo dân chỉ là những người tham gia hay hỗ
trợ mà thôi. Nhưng theo Tông huấn Người Tín Hữu Giáo dân của Đức Giáo hoàng
Gioan Phaolô II thì mỗi người khi đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội thì đều là một
người thợ thực sự trong vườn nho của Chúa, nghĩa là đều có trách nhiệm đối với
sứ mạng chung của Hội Thánh.
Là một người sống giữa
xã hội, làm việc trong môi trường đời thường, tôi đặc biệt tâm đắc với ý tưởng
rằng việc loan báo Tin Mừng không nhất thiết phải bắt đầu từ bục giảng hay
những hoạt động lớn lao. Chúa đang hiện diện nơi gia đình, nơi công sở, nơi các
mối quan hệ hằng ngày của tôi. Cách tôi làm việc có lương tâm, đối xử công bằng
với người khác, nói sự thật và sống yêu thương cũng chính là một hình thức rao
giảng Tin Mừng. Những người sống chung quanh ta, làm việc với ta, có thể họ không
đọc Kinh Thánh, nhưng họ có thể hiểu được Tin Mừng qua chính đời sống của người
Kitô hữu chúng ta.
Tôi cũng suy nghĩ
nhiều về việc đào tạo người giáo dân. Trong một thế giới đầy biến động và nhiễu
loạn thông tin như hôm nay, lòng đạo đức thôi chưa đủ. Người Kitô hữu còn cần
hiểu biết giáo lý, hiểu biết xã hội và có khả năng phân định trước những vấn đề
của thời đại. Điều đó thôi thúc chúng ta phải học hỏi nhiều hơn, không ngừng
bồi dưỡng đời sống nội tâm cũng như kiến thức đức tin để có thể sống đạo một
cách trưởng thành và có trách nhiệm.
Một điểm khác làm tôi
xúc động là xác tín rằng không ai là vô dụng trong Hội Thánh. Người trẻ, người
già, người phụ nữ, người đau yếu, mỗi người đều có sứ mạng riêng. Chính sự đa
dạng đó làm nên vẻ đẹp của Dân Chúa. Người còn khỏe mạnh thì phục vụ bằng hành
động; người đau yếu thì phục vụ bằng lời cầu nguyện và bằng sự hiệp thông với
thập giá của Đức Kitô. Không người Kitô hữu nào lại không có sứ mạng và không
có khả năng thi hành sứ mạng cứu độ của mình.
Sau cùng, điều tôi rút
ra cho bản thân là: thay vì hỏi Hội Thánh có thể làm gì cho tôi, tôi cần tự hỏi
rằng mình có thể làm gì cho Hội Thánh và cho Nước Chúa. Nếu mỗi giáo dân ý thức
mình là một người thợ trong vườn nho, thì Hội Thánh sẽ không còn là một cơ chế
do một số người điều hành, nhưng sẽ trở thành một cộng đoàn sống động, nơi mọi
người cùng góp phần xây dựng Nước Thiên Chúa giữa lòng thế giới hôm nay.
Xin Chúa giúp chúng ta
không chỉ hiểu những giáo huấn ấy bằng trí óc, mà còn biết biến chúng thành
hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày, để thực sự trở thành những người lao
công trung tín trong vườn nho của Ngài.
Sau đây, kính mời Quý
thính giả theo dõi cuộc đàm thoại chia sẻ giữa anh Thành Đạt và chị Ngọc Tuyết
về những gì họ học hỏi được từ Tông Huấn Người Tín Hữu Giáo dân của Đức Cố Giáo
Hoàng Gioan Phalô II được anh Điện trình bày về sứ mạng của mỗi giáo dân trong
vườn nho của Chúa. Xin mời chị Tuyết và anh Đạt.
o0o
Mọi người đều có việc để làm trong vườn nho của Chúa
Đạt: Chị Tuyết ơi, sau khi nghe anh Điện trình bày tư tưởng của
Đức Gioan Phaolô II về «Những người thợ
trong vườn nho», tôi có cảm giác ngài đang nói trực tiếp với những người
giáo dân như chúng ta. Trước đây tôi cứ nghĩ làm việc tông đồ là chuyện của
linh mục hay các hội đoàn trong giáo xứ. Nhưng bây giờ tôi thấy khác. Mỗi người
đã lãnh Bí tích Rửa tội đều được Chúa sai đi.
Ngọc Tuyết: Tôi cũng cảm nhận y như anh vậy. Điều làm tôi suy
nghĩ nhất là ngài khẳng định giáo dân không phải là người phụ giúp cho hàng
giáo sĩ, mà là người cùng chia sẻ với hàng giáo sĩ trách nhiệm với Hội Thánh. Nếu
hiểu như thế thì câu hỏi không còn là: «Giáo
xứ cần tôi làm gì?» mà là: «Chúa muốn
tôi làm gì trong hoàn cảnh sống hiện nay?»
Đạt: Đúng rồi. Là một kỹ sư, tôi nhận ra môi trường truyền giáo
lớn nhất của mình không phải ở nhà thờ mà ở công ty của tôi. Tôi nghĩ mình có
thể thực hiện một sáng kiến nhỏ. Mỗi tháng tôi sẽ rủ một vài đồng nghiệp dùng
bữa trưa chung với tôi, không phải để giảng đạo, mà để chia sẻ những giá trị cần
thiết cho công ty như sự trung thực, tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái và
tinh thần phục vụ. Người ta thường xa Chúa không phải vì họ ghét Chúa, mà vì
chưa gặp được một Kitô hữu làm chứng cho Chúa bằng chính đời sống của họ.
Ngọc Tuyết: Ý tưởng đó rất hay. Còn tôi là giáo viên nên tôi tự hỏi:
làm sao mang Tin Mừng vào lớp học tôi dạy mà vẫn tôn trọng mọi học sinh? Tôi
nghĩ câu trả lời không phải là giảng đạo trong lớp, mà là tạo ngay trong lớp
tôi dạy một nền văn hóa yêu thương và tôn trọng lẫn nhau. Tôi muốn dành mỗi
tuần một khoảng thời gian ngắn để khuyến khích học sinh làm một việc tốt cho
người khác rồi khuyến khích nhau làm như vậy. Biết đâu qua những hạt giống nhỏ
bé ấy, các em học sinh sẽ học được tinh thần Tin Mừng.
Đạt: Tôi thấy đó chính là điều Tông huấn nhấn mạnh: giáo dân làm
chứng cho Chúa ở những nơi mà linh mục không thể hiện diện. Nhưng muốn làm được
như vậy thì phải được đào tạo. Tôi nhận ra mình đọc rất nhiều tin tức, học thêm
nhiều chuyện, nhưng lại dành rất ít thời gian cho việc học hỏi để phát triển
đời sống đức tin.
Ngọc Tuyết: Tôi cũng vậy, anh Đạt à. Tôi đang nghĩ đến một cách thực tế
hơn. Tại sao chúng ta không lập một nhóm học hỏi trực tuyến mới đầu chỉ giữa
anh chị em trong Phong trào với nhau, khi đã thành thục rồi thì mời những người
khác tham gia nữa? Mỗi tuần chỉ cần một giờ. Một người chuẩn bị một chủ đề về
Kinh Thánh, Giáo huấn xã hội Công giáo hoặc một vấn đề thời sự để tất cả cùng
bàn với nhau theo ánh sáng đức tin. Như thế giáo dân vừa được đào tạo vừa có cơ
hội trao đổi với nhau.
Đạt: Hay lắm. Và tôi còn nghĩ tới một điều nữa. Ngày nay nhiều
người trẻ không đến với Hội Thánh, nhưng họ lại hiện diện rất nhiều trên mạng
xã hội. Vì thế, thay vì ta chỉ đăng những tin tức gây tranh cãi hoặc những lời
than phiền, chúng ta có thể tạo những video ngắn, những bài viết đơn giản kể về
các gương sống đẹp, những việc bác ái hoặc những trải nghiệm đức tin chân thật.
Đó cũng là một cách truyền giáo.
Ngọc Tuyết: Tôi hoàn toàn đồng ý. Thực ra người trẻ hôm nay không thiếu
thông tin, họ thiếu chứng nhân. Họ cần thấy những người sống điều mình tin. Ngoài
ra, bài học hôm nay còn nhắc tôi đến những người già và người đau yếu. Nhiều
người nghĩ họ không còn có thể đóng góp gì cho Hội Thánh. Nhưng Đức Gioan
Phaolô II nói rằng họ vẫn là những người lao công quý giá bằng lời cầu nguyện
và sự hy sinh của mình.
Đạt: Điều đó gợi cho tôi một sáng kiến khác. Trong giáo xứ, có
thể lập một «Mạng lưới cầu nguyện».
Những người lớn tuổi hoặc đau bệnh không thể tham gia các hoạt động bên ngoài
sẽ nhận các ý chỉ cầu nguyện hằng tuần và hiệp thông với toàn cộng đoàn. Như
vậy họ không cảm thấy mình bị quên lãng.
Ngọc Tuyết: Tôi rất thích ý tưởng đó. Nó diễn tả đúng hình ảnh Hội
Thánh như một thân thể sống động, trong đó mỗi người đóng góp theo khả năng
riêng của mình.
Đạt: Sau khi nghe anh Điện và anh Trọng quảng diễn về chương «những người thợ trong vườn nho với sứ mạng trong Hội Thánh», tôi càng xác tín rằng Hội Thánh không thiếu việc để làm,
mà chỉ thiếu người ý thức rằng mình đã được Chúa sai đi.
Ngọc Tuyết: Còn tôi thì nghĩ thông điệp lớn nhất của Đức Gioan Phaolô
II là: đừng chờ một chức vụ mới phục vụ Chúa; hãy bắt đầu ngay từ vị trí hiện
tại của mình. Chẳng hạn như là người mẹ trong gia đình, người công nhân trong
xưởng máy, người giáo viên trong lớp học, người doanh nhân trên thương trường
hay người bệnh trên giường đau khổ, tất cả đều có thể trở thành những người thợ
trong vườn nho Chúa.
Đạt: Đúng vậy. Và nếu mỗi người chúng ta hôm nay thực hiện một
việc làm nhỏ để đem Chúa đến cho người khác, thì vườn nho của Chúa sẽ sinh
nhiều hoa trái hơn chúng ta tưởng.
o0o
PQT: Thưa quý vị, Chúa không kêu gọi tất cả chúng ta làm những
việc lớn lao, nhưng Ngài mời gọi mỗi người hãy trung thành với sứ mạng của mình
ngay trong hoàn cảnh sống hằng ngày. Hôm nay, sau cuộc trò chuyện này, xin mỗi
người chúng ta có thể tự hỏi: Tôi có thể làm một việc cụ thể nào để đem tình
yêu, sự thật và niềm hy vọng của Chúa đến cho người khác? Có thể chỉ là một
lời động viên, một hành động phục vụ, một việc bác ái âm thầm hay một lời cầu
nguyện chân thành. Khi mỗi người giáo dân biết bắt đầu từ những việc nhỏ ấy,
Hội Thánh sẽ trở nên sống động hơn, và thế giới sẽ nhận ra khuôn mặt yêu thương
của Đức Kitô qua chính đời sống chúng ta. Xin đừng chờ đến ngày mai, hãy bắt
đầu ngay từ hôm nay.
o0o
C. Phần Tâm linh
NCK: (tóm tắt bài Tin Mừng Chúa nhật 30 Thường
niên: Mt 22:34-40)
PQT:
Kính thưa Quý thính giả, Trong bài Tin Mừng hôm nay, khi được hỏi
đâu là điều răn quan trọng nhất, Đức Giêsu đã trả lời bằng hai điều răn: yêu
mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn; đồng thời yêu người thân
cận như chính mình. Nhưng điều đáng chú ý là Đức Giêsu không coi đây là hai
giới răn tách biệt, mà là hai mặt của cùng một tình yêu duy nhất.
Nhiều
người chúng ta thường nghĩ rằng yêu Chúa là chuyện hướng lên Thiên Chúa, còn
yêu người là chuyện đối xử với tha nhân. Thế nhưng Tin Mừng cho thấy không thể
tách rời hai điều ấy. Thánh Gioan nói rất rõ: ai nói mình yêu mến Thiên Chúa mà
không yêu thương anh em mình thì là kẻ nói dối. Bởi vì Thiên Chúa hiện diện nơi
con người, và con người được tạo dựng theo hình ảnh của Ngài.
Đức
Giêsu còn đi xa hơn khi đồng hóa chính mình với những người nghèo khổ, đau yếu
và bé mọn. Ngài nói: «Mỗi lần các ngươi
làm cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây là các ngươi làm cho
chính Ta.» Vì thế, khi yêu thương, phục vụ và hy sinh cho tha nhân, chúng
ta không chỉ làm một việc nhân đạo, mà còn đang yêu mến và thờ phượng chính
Thiên Chúa.
Chính
cuộc đời Đức Giêsu là mẫu gương rõ nhất cho chân lý ấy. Ngài yêu mến Chúa Cha
cách tuyệt đối, nhưng tình yêu đó được thể hiện bằng việc hiến mạng sống cho
nhân loại trên thập giá. Nơi Đức Giêsu, yêu Thiên Chúa và yêu con người chỉ là
một hành động duy nhất.
Bài
Tin Mừng cũng mời gọi chúng ta xét lại cách sống đạo của mình. Nhiều khi chúng
ta rất chăm chỉ đọc kinh, đi lễ và tham gia các sinh hoạt tôn giáo, nhưng lại
chưa thực sự sống yêu thương, chưa cảm thông và quảng đại với những người chung
quanh. Đức Giêsu không hề phủ nhận giá trị của kinh nguyện hay phụng vụ, nhưng
Ngài nhắc chúng ta rằng tất cả những điều đó phải dẫn đến tình yêu thương cụ
thể đối với con người. Nếu không, chúng ta rất dễ giống những người Pharisêu
xưa kia, quá chú tâm đến điều phụ mà quên điều chính yếu.
Vì
thế, thước đo đích thực của đời sống Kitô hữu không phải chỉ là chúng ta làm
bao nhiêu việc đạo đức, nhưng là chúng ta đã yêu thương đến mức nào. Càng yêu
thương tha nhân, chúng ta càng đến gần Thiên Chúa; và càng đến gần Thiên Chúa,
chúng ta càng có khả năng yêu thương tha nhân hơn.
Tóm
lại, toàn bộ Tin Mừng có thể được cô đọng trong một chân lý đơn sơ nhưng sâu
sắc này: mến Chúa và yêu
người không phải là hai điều răn khác nhau, mà chỉ là một tình yêu duy nhất.
Yêu người chính là con đường cụ thể nhất để yêu Chúa.
Có
lẽ bi kịch lớn nhất của đời sống tôn giáo từ xưa đến nay là con người thường
tách rời hai điều ấy. Có người chăm lo phụng tự nhưng thiếu tình thương, họ nói
mình yêu mến Thiên Chúa nhưng lại lạnh lùng với tha nhân. Ngược lại, có người
chủ trương phục vụ và hy sinh cho tha nhân là đủ, không cần phải cầu nguyện hay
đi lễ gì hết. Trong khi đó, Tin Mừng mời gọi chúng ta một cuộc hoán cải sâu xa
hơn: nhìn thấy Thiên Chúa nơi con người và phục vụ con người như phục vụ chính
Thiên Chúa.
Để
cùng chia sẻ về sứ điệp rất căn bản nhưng cũng rất thách đố này của Tin Mừng,
mời quý vị theo dõi cuộc trao đổi giữa anh Peter Trịnh và cô Mỹ Linh, hai thành
viên của Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại. Xin mời anh Peter và chị Mỹ
Linh.
o0o
Peter Chúa yêu người: một tình yêu, không phải hai
Mỹ Linh: Anh Peter này, em có một thắc mắc đã lâu rồi. Chúng ta
thường nghe nói phải «mến Chúa yêu người».
Em vẫn nghĩ đó là hai bổn phận khác nhau: một bên là đối với Chúa, một bên là
đối với con người. Nhưng khi đọc Tin Mừng hôm nay, em lại có cảm giác Đức Giêsu
muốn nói điều gì đó sâu hơn thế. Anh có thấy vậy không?
Peter: Tôi cũng nghĩ như chị. Ban đầu mình nghe thì tưởng
là hai điều răn, nhưng càng đọc kỹ càng thấy Chúa muốn nối chúng lại thành một.
Không phải yêu Chúa một đường rồi yêu người một nẻo. Hai điều ấy gắn chặt với
nhau đến mức khó mà tách ra được.
Mỹ Linh: Nhưng thực tế thì em thấy vẫn khác chứ anh. Chúa là Đấng vô
hình, còn người chung quanh mình thì quá cụ thể. Thậm chí có những người rất
khó thương nữa!
Peter: (Cười nhẹ) Chính vì vậy mà Chúa mới đặt họ bên cạnh mình.
Nói thật nhé, yêu một Thiên Chúa vô hình đôi khi còn dễ hơn yêu một người đang
làm mình khó chịu mỗi ngày. Nhưng chính ở đó mới lộ ra tình yêu thật. Nếu tôi
nói tôi yêu Chúa, mà lại không thể cảm thông, tha thứ hay giúp đỡ những người
Chúa đặt bên cạnh tôi, thì tình yêu ấy cần phải xem lại.
Mỹ Linh: Nghe anh nói em chợt nhớ đến câu của thánh Gioan: «Ai nói mình yêu mến Thiên Chúa mà ghét anh
em mình thì là kẻ nói dối».
Peter: Đúng rồi. Đó là một câu rất mạnh. Có lần tôi tự hỏi: tại
sao Thiên Chúa lại không bảo chúng ta chứng minh lòng yêu mến Ngài bằng những
việc thật lớn lao dành riêng cho Ngài? Nhưng rồi tôi nhận ra: Thiên Chúa đâu có
thiếu gì. Ngài không cần cơm áo, cũng chẳng cần ai phục vụ để sống còn. Người
đang cần chúng ta yêu thương lại chính là những con người sống quanh ta. Vì thế
Chúa như muốn nói: «Nếu con thật lòng yêu
mến Cha, hãy yêu những người Cha yêu.»
Mỹ Linh: Em rất thích ý tưởng đó. Nhiều khi mình cứ nghĩ yêu Chúa
là dành nhiều thời giờ hơn cho kinh nguyện, cho nhà thờ. Điều đó rất tốt. Nhưng
hình như Chúa còn muốn điều gì khác nữa.
Peter: Đúng vậy. Cầu nguyện rất cần. Tham dự Thánh lễ rất cần.
Nhưng tất cả những điều ấy cuối cùng phải dẫn ta đến chỗ yêu thương nhiều hơn,
sống vị tha hơn. Nếu sau bao nhiêu năm đi lễ, đọc kinh, mà ta vẫn ích kỷ như
cũ, nóng nảy như cũ, vô cảm như cũ, thì có lẽ ta đang bỏ sót điều quan trọng
nhất.
Mỹ Linh: Có phải đó là điều Đức Giêsu từng trách những người
Pharisêu không anh? Nghĩa là họ rất giỏi giữ luật nhưng lại thiếu tình thương.
Peter: Tôi nghĩ đúng là như thế. Chúa không trách họ vì họ giữ
luật. Chúa trách vì họ quá chú ý đến những điều phụ thuộc mà quên mất điều
chính yếu. Giống như một người chăm sóc rất kỹ cái đèn nhưng lại quên thắp sáng
nó. Đời sống đạo cũng vậy. Kinh nguyện, phụng vụ, sinh hoạt hội đoàn đều là
phương tiện. Còn đích điểm phải đạt được là tình yêu.
Mỹ Linh: Em thấy có một hình ảnh rất đẹp trong Tin Mừng: Chúa Giêsu
đồng hóa mình với người nghèo, người đau khổ. Khi giúp họ là giúp chính Chúa.
Thật sự nếu tin điều đó thì cách chúng ta đối xử với người khác sẽ thay đổi rất
nhiều.
Peter: Tôi cũng nghĩ vậy. Khi gặp một người đang đau khổ, mình
thường chỉ thấy một con người yếu đuối. Nhưng dưới ánh sáng Tin Mừng, ta còn
thấy có sự hiện diện của Đức Kitô nơi họ nữa. Cho nên một lời an ủi, một sự cảm
thông, một hành động giúp đỡ tuy nhỏ thôi, nhưng trước mặt Chúa lại có giá trị
rất lớn.
Mỹ Linh: Nói như vậy thì cuối cùng, đời sống đạo không phải là
chuyện xa vời. Nó bắt đầu từ những điều rất bình thường: biết lắng nghe, biết
chia sẻ, biết tha thứ, biết nghĩ đến người khác, phải không anh?
Peter: Chính xác. Tôi nghĩ đến ngày phán xét, Chúa không hỏi chúng
ta thuộc bao nhiêu hội đoàn, đọc bao nhiêu kinh hay nhớ bao nhiêu giáo lý. Điều
Chúa nhìn đến trước tiên để hỏi chúng ta sẽ là: con đã yêu thương thế nào? Con
có làm cho ai bớt cô đơn hơn không? Con có làm cho ai bớt đau khổ hơn không?
Con có mang bình an của Chúa đến cho người khác không?
Mỹ Linh: Nghe anh nói em thấy bài Tin Mừng hôm nay thật đơn giản mà
khó thực hiện đấy. Đơn giản vì cuối cùng chỉ còn một điều phải làm là yêu
thương. Khó là vì yêu thương thật sự đòi mình phải ra khỏi «cái tôi» của mình mỗi ngày. Mà Chúa cũng
đòi hỏi những người theo Chúa là phải «từ
bỏ chính mình», nghĩa là ra khỏi «cái tôi» của mình, và «vác thập giá mình» nghĩa là sẵn sàng hy
sinh để thực hiện những gì tình yêu đòi hỏi.
Peter: Vâng. Nhưng đó cũng chính là con đường Đức Giêsu đã đi. Và
có lẽ chúng ta có thể kết thúc cuộc nói chuyện hôm nay bằng một xác tín rất
đẹp: càng yêu thương con người, chúng ta càng đến gần Thiên Chúa; và càng
đến gần Thiên Chúa, chúng ta càng có khả năng yêu thương con người nhiều hơn.
Mỹ Linh: Xin Chúa giúp mỗi người chúng ta đừng chỉ nói rằng mình yêu
Chúa, nhưng biết yêu Chúa bằng chính những con người mà Ngài gửi đến trong cuộc
đời mình.
Peter: Amen. Và đó có lẽ là cách sống Tin Mừng cụ thể nhất mỗi
ngày đó, Mỹ Linh à!.
o0o
PQT: Kính thưa quý vị, Cuộc
trao đổi vừa rồi gợi cho chúng ta một chân lý rất đơn sơ nhưng vô cùng sâu sắc:
điều Thiên Chúa chờ đợi nơi chúng ta không phải trước hết là những lời tuyên
xưng đẹp đẽ, mà là một trái tim biết yêu thương. Mỗi người chúng ta đều có thể
tự hỏi: tôi đã gặp gỡ Thiên Chúa nơi những người thân yêu trong gia đình chưa?
Nơi người bệnh tật, người nghèo khó, người cô đơn, hay nơi những người làm tôi
khó chịu và bất đồng với tôi chưa? Bởi lẽ, chính nơi họ, Thiên Chúa đang chờ
đợi tình yêu của chúng ta. Ước gì khi rời khỏi cuộc suy niệm hôm nay, chúng ta
không chỉ nhớ đến giới răn yêu thương như một giáo huấn phải học thuộc, nhưng
biến nó thành một cách sống hằng ngày. Để mỗi lời nói, mỗi ánh mắt, mỗi cử chỉ
cảm thông và hy sinh của chúng ta đều trở thành một lời tuyên xưng sống động
rằng: yêu người chính là yêu Chúa.
Xin Chúa ban cho tất cả chúng ta biết sống trọn vẹn điều răn lớn
nhất ấy trong từng ngày của cuộc đời mình. Amen.
D. Kết thúc:
NCK: Chương trình phát thanh
của Phong trào Giáo dân Việt Nam Hải ngoại xin kết thúc tại đây. Kính mời Quý
thính giả đón nghe chương trình phát thanh lần tới.
Kính chào tạm biệt Quý thính giả. Rất mong gặp lại Quý thính giả
trong chương trình lần tới.
Comments
Post a Comment